اقامت و تابعیت لیتوانی از طریق تولد فرزند (قوانین ۲۰۲۶)
اقامت و تابعیت لیتوانی از طریق تولد فرزند (قوانین ۲۰۲۶)
📌 آنچه در این مقاله میخوانید: بررسی قانون خون در لیتوانی | شرایط اعطای پاسپورت به نوزاد | مراحل دریافت شناسنامه | قوانین جدید تابعیت دوگانه برای کودکان.
📌 چکیده سریع: قوانین تولد در لیتوانی (۲۰۲۶): سیستم اعطای تابعیت: لیتوانی پیرو «اصل خون» (Jus Sanguinis) است. یعنی تابعیت از والدین به فرزند منتقل میشود، نه از طریق محل تولد. | تولد فرزند اتباع خارجی (ایرانیان): اگر والدین اقامت موقت یا ویزای توریستی داشته باشند، فرزند متولد شده در لیتوانی پاسپورت لیتوانی نمیگیرد و تابعیت والدین (ایرانی) را خواهد داشت. | موارد استثنا (اصل خاک): فقط به کودکانی که در خاک لیتوانی پیدا شوند (والدین نامشخص) یا والدینی که رسماً «بدون تابعیت» (Stateless) باشند، پاسپورت لیتوانی اعطا میشود.
متأسفانه بسیاری از موسسات غیرمجاز به متقاضیان وعده میدهند که با اخذ ویزای شینگن و زایمان در لیتوانی، میتوانند برای فرزند خود پاسپورت اروپایی و برای خودشان اقامت دائم بگیرند. این ادعا کاملاً کذب است! در سال ۲۰۲۶، هیچ شهروند خارجی با تولد فرزند در لیتوانی اقامت نمیگیرد. اگر مقیم موقت (تحصیلی/کاری) لیتوانی هستید، فرزند شما نیز صرفاً همان اقامت موقت والدین را دریافت خواهد کرد.
۱. اصل خون در برابر اصل خاک در لیتوانی
در حقوق بینالملل، کشورها برای اعطای تابعیت از دو قانون «خاک» (Jus Soli) یا «خون» (Jus Sanguinis) پیروی میکنند.
کشور لیتوانی به طور قطع تابع قانون خون است. این بدان معناست که برای دریافت شهروندی و پاسپورت لیتوانی، نوزاد باید خون لیتوانیایی در رگهایش داشته باشد (یعنی حداقل یکی از والدین او شهروند رسمی لیتوانی باشد).
کشور لیتوانی «قانون خاک» را به عنوان یک اصل فرعی و تنها برای جلوگیری از پدیده «بیتابعیتی» (Statelessness) اجرا میکند که شرایط آن بسیار نادر و خاص است.
📊 آمار دلایل اعطای تابعیت لیتوانی به نوزادان (تخمین حقوقی ۲۰۲۶)
تحلیل حقوقی (SEO Insight): همانطور که مشاهده میشود، ۹۵ درصد تابعیتهای صادر شده در زمان تولد بر اساس قانون خون (داشتن حداقل یک والد لیتوانیایی) است. سهم «قانون خاک» (کودکان پیداشده یا والدین بدون تابعیت) کمتر از ۱ درصد است، که نشاندهنده غیرممکن بودن اخذ تابعیت برای توریستها و مهاجران موقت است.
۲. چه کودکانی تابعیت (پاسپورت) لیتوانی را از بدو تولد میگیرند؟
بر اساس ماده ۱۲ قانون شهروندی جمهوری لیتوانی، مواردی که کودک تابعیت لیتوانی را از بدو تولد به طور مستقل به دست میآورد شامل موارد زیر است:
والدین کودک هر دو شهروند لیتوانی باشند (مکان تولد در هر جای دنیا که باشد مهم نیست).
تنها یکی از والدین کودک شهروند لیتوانی باشد (حتی اگر والد دیگر خارجی باشد).
یکی از والدین کودک شهروند لیتوانی بوده اما قبل از تولد فرزند درگذشته باشد.
استثنای قانون خاک: والدین کودک از نظر قانونی «افراد بدون تابعیت» (Stateless) باشند، به طور دائم در لیتوانی زندگی کنند و کودک نتواند تابعیت کشور دیگری را کسب کند.
کودکان پیدا شده: نوزادی که در خاک لیتوانی پیدا شود و هیچ اطلاعاتی از والدین و تابعیت آنها در دست نباشد.
فرزندخواندگی (Adoption): کودکی که توسط شهروندان لیتوانیایی به فرزندی پذیرفته شود.
۳. شرایط اقامت والدین از طریق فرزند (مهاجران مقیم)
اگر شما به عنوان یک شهروند ایرانی دارای اقامت موقت کاری یا تحصیلی در لیتوانی هستید و فرزند شما در خاک این کشور متولد شود، شرایط زیر حاکم خواهد بود:
فرزند شما پاسپورت لیتوانی دریافت نمیکند، بلکه باید با مراجعه به سفارت ایران، برای او شناسنامه و پاسپورت ایرانی دریافت کنید.
پس از دریافت پاسپورت ایرانی برای نوزاد، اداره مهاجرت لیتوانی به فرزند شما نیز همان اقامت موقتی را میدهد که شما (والدین) دارید.
اگر یکی از والدین (پدر یا مادر) موفق به اخذ اقامت دائم (PR) لیتوانی شده باشد، برای نوزاد متولد شده نیز میتوان مستقیماً درخواست اقامت دائم داد.
تنها در صورتی که پس از ۱۰ سال اقامت قانونی، شما (والدین) موفق به شرکت در آزمون زبان، قبولی در آزمون قانون اساسی و اخذ تابعیت لیتوانی شوید، فرزند شما نیز میتواند شهروند لیتوانی شود.
۴. مدارک لازم برای دریافت گواهی تولد (شناسنامه لیتوانیایی)
تولد هر فرزندی در خاک لیتوانی، صرف نظر از ملیت والدین، باید در سیستم ثبت احوال این کشور ثبت شود. والدینی که مایل به دریافت گواهی تولد رسمی لیتوانیایی (Birth Certificate) برای فرزند خود هستند، باید با در دست داشتن گواهی بیمارستان به اداره ثبت احوال محلی مراجعه کنند.
ردیف
مدارک و اطلاعات مورد نیاز برای ثبت تولد
۱
گواهی معتبر ولادت صادر شده توسط بیمارستان یا کلینیک در لیتوانی.
۲
پاسپورت و کارت اقامت (TRP یا PR) معتبر هر دو والد.
۳
سند رسمی ازدواج والدین (در صورت صدور در ایران، باید ترجمه رسمی و آپوستیل شده باشد).
۴
تکمیل فرم درخواست شامل نام کامل نوزاد، آدرس دقیق پستی و امضای والدین.
۵. قوانین تابعیت دوگانه برای کودکان (آپدیت ۲۰۲۶)
لیتوانی به طور کلی داشتن تابعیت دوگانه (Dual Citizenship) را برای شهروندان بزرگسال خود ممنوع کرده است (مگر در موارد خاص نظیر تبعیدشدگان قبل از سال ۱۹۹۰).
اما قانون برای کودکان منعطفتر است:
اگر کودکی از یک والد لیتوانیایی و یک والد خارجی (مثلاً ایرانی) متولد شود، کودک میتواند به طور همزمان تابعیت لیتوانی (از طرف والد لیتوانیایی) و تابعیت ایران (از طرف والد ایرانی) را در بدو تولد به دست آورد. نکته مهم آپدیت شده: در گذشته این کودکان موظف بودند در سن ۲۱ سالگی یکی از دو تابعیت را انتخاب کرده و دیگری را ترک کنند. اما در قوانین جدید، الزام انتخاب تابعیت در سن ۲۱ سالگی لغو شده است و این افراد میتوانند برای همیشه تابعیت دوگانه خود را حفظ کنند.
آیا به دنبال راههای واقعی برای اخذ اقامت اروپا هستید؟
اگرچه تولد فرزند در لیتوانی برای اتباع خارجی منجر به اقامت نمیشود، اما روشهای قانونی و سریعی مانند مهاجرت کاری، تحصیلی و ثبت شرکت وجود دارد که آینده فرزند شما را در اروپا تضمین میکند. وکلای ما در موسسه حقوقی پارس مهاجرت آماده راهنمایی شما هستند.
آیا با ویزای توریستی و زایمان در لیتوانی، فرزندم پاسپورت میگیرد؟
خیر، به هیچ وجه. لیتوانی پیرو قانون خون است. فرزند شما دقیقاً تابعیت شما (ایرانی) را خواهد داشت و هیچ حق شهروندی یا اقامتی برای شما یا نوزاد ایجاد نمیشود.
اگر پدر یا مادر اقامت کاری/تحصیلی داشته باشند، وضعیت نوزاد چیست؟
کودک پس از تولد در لیتوانی، تابعیت کشور مادری خود را دریافت میکند. سپس والدین میتوانند با ارائه مدارک، برای نوزاد نیز کارت اقامت موقت (همانند اقامت خودشان) از اداره مهاجرت لیتوانی دریافت کنند.
در چه صورتی قانون خاک در لیتوانی اجرا میشود؟
تنها در صورتی که نوزادی در خاک لیتوانی رها شده باشد و والدین او نامشخص باشند، یا والدین به طور رسمی در سازمان ملل به عنوان افراد «بدون تابعیت» (Stateless) شناخته شوند.
آیا کودک متولد از ازدواج ایرانی-لیتوانیایی دو پاسپورت میگیرد؟
بله، اگر یکی از والدین شهروند رسمی لیتوانی و دیگری ایرانی باشد، کودک از بدو تولد دارای تابعیت دوگانه خواهد بود و طبق قوانین جدید نیازی به ترک یکی از آنها در سن ۲۱ سالگی ندارد.
بیشتر بخوانید: روشهای جایگزین و قانونی اقامت لیتوانی