سرمایه گذاری در انگلستان ۲۰۲۶: ویزای Innovator Founder، Global Talent، خرید ملک و واقعیت‌های مالی برای ایرانی‌ها

سرمایه گذاری در انگلستان برای خیلی از متقاضیان ایرانی با یک تصور قدیمی گره خورده است: «پول را در بریتانیا بگذار، اقامت بگیر». این تصور زمانی پایه‌ی قانونی داشت، ولی آن مسیرها یکی‌یکی بسته شده‌اند. ویزای سرمایه‌گذار Tier 1 که با ۲ میلیون پوند اقامت می‌داد از فوریه‌ی ۲۰۲۲ بسته است، ویزای کارآفرینی Tier 1 سال‌هاست وجود ندارد و ویزای استارت‌آپ هم جای خود را به ویزای Innovator Founder داده است. امروز در بریتانیا هیچ برنامه‌ای وجود ندارد که فقط در ازای مبلغی سرمایه، خرید ملک یا ثبت شرکت اجازه‌ی اقامت بدهد.

در این راهنما توضیح می‌دهم که در سال ۲۰۲۶ سرمایه‌گذاری در بریتانیا برای یک ایرانی دقیقاً چه معنایی دارد: کدام ویزاها واقعاً به کسب‌وکار و استعداد مربوط‌اند، خرید ملک و سهام چه چیزی به شما می‌دهد و چه چیزی نمی‌دهد، و تحریم‌ها و قوانین ضدپول‌شویی در عمل چه محدودیت‌هایی برای جابه‌جایی پول ایجاد می‌کنند. ارقام از صفحه‌های رسمی دولت بریتانیا گرفته شده‌اند و چون مرتب تغییر می‌کنند، پیش از هر اقدامی دوباره بررسی‌شان کنید.

اول این را بدانید: بریتانیا دیگر «ویزای سرمایه‌گذاری» ندارد

بیشتر مطالبی که هنوز در اینترنت فارسی درباره‌ی سرمایه‌گذاری در انگلستان دست‌به‌دست می‌شود، به قوانین پیش از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ برمی‌گردد. در پرونده‌هایی که دیده‌ام، بخش زیادی از سردرگمی متقاضیان از همین متن‌های قدیمی است که هنوز از «سرمایه‌گذاری ۵۰ هزار پوندی» یا «اقامت با ۲ میلیون پوند» حرف می‌زنند. وضعیت فعلی مسیرهای قدیمی این است:

پس اگر جایی ادعا شد که با خرید بیزینس، خرید ملک یا سپرده‌گذاری در بانک انگلیسی «اقامت ۲ تا ۵ ساله» می‌گیرید، آن ادعا با قوانین فعلی بریتانیا هم‌خوانی ندارد. تنها راه قانونی اقامت مرتبط با کسب‌وکار، ویزاهایی است که در ادامه توضیح می‌دهم و هیچ‌کدام بر پایه‌ی صرفِ مبلغ سرمایه نیستند.

ویزای Innovator Founder: مسیر اصلی برای راه‌اندازی کسب‌وکار

ویزای Innovator Founder برای کسی است که می‌خواهد یک کسب‌وکار نوآورانه‌ی جدید را در بریتانیا راه‌اندازی و اداره کند. معیار اصلی این ویزا مبلغ سرمایه نیست؛ ایده‌ی شما باید از طرف یک نهاد تأییدکننده‌ی مورد تأیید دولت (Endorsing Body) ارزیابی و تأیید شود. این نهاد بررسی می‌کند که ایده سه ویژگی داشته باشد:

• نوآورانه باشد، یعنی با آنچه در بازار هست تفاوت واقعی داشته باشد؛
• قابل اجرا باشد و شما مهارت و منابع لازم برای اجرایش را داشته باشید؛
• قابلیت رشد داشته باشد و برای ایجاد شغل و ورود به بازارهای ملی و بین‌المللی برنامه داشته باشد.

کسب‌وکار باید جدید باشد؛ نمی‌توانید با این ویزا به کسب‌وکاری که از قبل فعال است بپیوندید یا صرفاً یک شرکت موجود را بخرید. از ۲۰۲۳ حداقل سرمایه‌ی ثابت ۵۰ هزار پوندی حذف شده است، اما باید به نهاد تأییدکننده نشان دهید بودجه‌ی کافی برای اجرای طرح دارید و منشأ آن پول روشن است.

شرایط و هزینه‌های ویزای Innovator Founder

همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال می‌توانند در صورت داشتن شرایط به‌عنوان همراه درخواست بدهند و هر کدام هزینه‌ی ویزا و IHS جداگانه دارند. نکته‌ای که معمولاً نادیده گرفته می‌شود این است که اگر نهاد تأییدکننده در جلسه‌های بررسی، پیشرفت واقعی نبیند، می‌تواند تأیید خود را پس بگیرد و ویزا هم کوتاه شود. این مسیر برای کسی است که واقعاً قصد ساختن و اداره‌ی یک کسب‌وکار را دارد، نه برای کسی که دنبال یک راه سریع اقامت است. جزئیات بیشتر و مراحل گرفتن تأییدیه را در مطلب ویزای کارآفرینی و استارتاپ انگلستان نوشته‌ام.

ویزای Global Talent: سرمایه‌ی شما استعداد شماست

ویزای Global Talent ربطی به سرمایه‌گذاری مالی ندارد، ولی برای کارآفرینان و متخصصان فناوری گزینه‌ی مهمی است. این ویزا برای رهبران یا رهبران بالقوه در سه حوزه است: دانشگاهی و پژوهشی، هنر و فرهنگ، و فناوری دیجیتال. معمولاً باید از یکی از نهادهای مشخص‌شده تأییدیه بگیرید، مگر اینکه برنده‌ی یکی از جوایز فهرست‌شده‌ی دولت باشید.

• هزینه‌ی کل برای متقاضی اصلی ۷۶۶ پوند است: ۵۶۱ پوند مرحله‌ی تأییدیه و ۲۰۵ پوند مرحله‌ی ویزا. هر همراه هم ۷۶۶ پوند می‌پردازد.
• هزینه‌ی خدمات درمانی معمولاً ۱٬۰۳۵ پوند در سال برای هر نفر است.
• هر بار تا ۵ سال صادر می‌شود و بسته به حوزه و مسیر، پس از ۳ یا ۵ سال امکان درخواست اقامت دائم وجود دارد.
• دارنده‌ی این ویزا آزاد است برای خودش کار کند، کارمند شود یا شرکت راه بیندازد؛ برخلاف ادعای متن‌های قدیمی، محدود به خوداشتغالی نیست.

در عمل این مسیر برای افرادی مناسب است که سابقه‌ی قابل اثبات و شناخته‌شده دارند، مثل مقاله‌ها و پروژه‌های پژوهشی مهم، جوایز معتبر، یا نقش کلیدی در شرکت‌های فناوری. برای بیشتر متقاضیان، تهیه‌ی شواهد کافی مهم‌ترین و زمان‌برترین بخش کار است.

مسیرهای کاری که به کسب‌وکار مربوط می‌شوند

بعضی‌ها می‌پرسند آیا می‌شود شرکت ثبت کرد و بعد با همان شرکت برای خود ویزای کار گرفت. روی کاغذ، ویزای Skilled Worker به کارفرمای دارای مجوز اسپانسری نیاز دارد و حداقل حقوق عمومی آن اکنون ۴۱٬۷۰۰ پوند در سال است. گرفتن مجوز اسپانسری برای شرکتی که تازه ثبت شده، درآمد و فعالیت واقعی ندارد و مالکش خارج از بریتانیاست، در عمل بسیار دشوار است و نباید آن را راه میان‌بر اقامت دانست. توضیح کامل این ویزا را در مطلب کار در انگلستان آورده‌ام.

شرکت‌های خارجی فعال که می‌خواهند در بریتانیا شعبه باز کنند، از طریق مسیرهای Global Business Mobility، مثل UK Expansion Worker، می‌توانند یک مدیر یا کارمند ارشد را برای راه‌اندازی شعبه بفرستند. این مسیر برای شرکت‌های واقعی با سابقه‌ی فعالیت طراحی شده و مستقیماً به اقامت دائم منتهی نمی‌شود. برای شرکت‌های ایرانی هم، به‌خاطر محدودیت‌های بانکی و تحریمی، پیچیدگی خاص خودش را دارد.

خرید ملک در انگلستان: سرمایه‌گذاری بله، اقامت نه

خارجی‌ها از جمله ایرانی‌ها از نظر قانونی منعی برای خرید ملک در انگلستان ندارند، اما خرید ملک به هر قیمتی که باشد هیچ حق اقامت، ویزا یا امتیازی در پرونده‌ی مهاجرتی ایجاد نمی‌کند. چند نکته‌ی هزینه‌ای که پیش از تصمیم باید بدانید:

• خریدار غیرمقیم بریتانیا، علاوه بر نرخ‌های عادی مالیات تمبر (Stamp Duty Land Tax)، ۲ درصد اضافه می‌پردازد. این نرخ اضافه از آوریل ۲۰۲۱ اجرا می‌شود.
• اگر ملک دوم یا بیشتر شما باشد، یا توسط شرکت خریداری شود، نرخ‌های بالاتری اضافه می‌شود که می‌تواند جمع مالیات تمبر را چند برابر کند.
• درآمد اجاره در بریتانیا مشمول مالیات است و مالکان غیرمقیم باید در طرح مالکان غیرمقیم (Non-Resident Landlord Scheme) ثبت شوند یا مستأجر یا مشاور املاک مالیات را کسر می‌کند.
• بدون حساب بانکی در بریتانیا و بدون اثبات منشأ پول، معمولاً هیچ وکیلی معامله را پیش نمی‌برد، چون طبق قوانین ضدپول‌شویی موظف به بررسی منشأ پول است.

جزئیات بازار، هزینه‌ها و مراحل خرید را در مطلب خرید ملک در انگلستان ببینید.

خرید سهام و سرمایه‌گذاری در بازار مالی بریتانیا

بورس لندن یکی از بزرگ‌ترین بازارهای سرمایه‌ی دنیاست و از نظر فنی خرید سهام شرکت‌های بریتانیایی پیچیده نیست. مالیات خرید الکترونیکی سهام شرکت‌های بریتانیایی (SDRT) معمولاً ۰٫۵ درصد ارزش معامله است، نه ۱۰ درصد که در برخی متن‌های فارسی آمده است.

مشکل اصلی برای ایرانی‌ها خود سرمایه‌گذاری نیست، بلکه باز کردن حساب نزد کارگزار است. بیشتر کارگزاری‌ها و پلتفرم‌های معاملاتی بریتانیا افراد مقیم ایران یا دارای آدرس ایران را نمی‌پذیرند یا حساب‌شان را پس از بررسی می‌بندند. اگر جایی وعده‌ی باز کردن حساب معاملاتی «بدون مشکل» برای مقیم ایران داد، احتمالاً یا با مدارک غیرواقعی کار می‌کند یا حساب دوام نخواهد داشت؛ هر دو حالت ریسک مسدود شدن پول را دارد.

ثبت شرکت در بریتانیا چه چیزی به شما می‌دهد؟

ثبت یک شرکت با مسئولیت محدود در Companies House برای اتباع خارجی هم ممکن است و کاملاً آنلاین انجام می‌شود. هزینه‌ی ثبت آنلاین از ۱ فوریه‌ی ۲۰۲۶، ۱۰۰ پوند است و از نوامبر ۲۰۲۵ همه‌ی مدیران و صاحبان کنترل مؤثر شرکت باید هویت خود را تأیید کنند. اما ثبت شرکت به‌تنهایی نه اقامت می‌دهد، نه اجازه‌ی کار، و نه حتی قطعی بودن افتتاح حساب بانکی. مراحل، هزینه‌ها و محدودیت‌های عملی را در مطلب ثبت شرکت در انگلستان مفصل توضیح داده‌ام.

تحریم‌ها، بانک و انتقال پول: بخشی که بیشتر از همه پرونده را متوقف می‌کند

در هر مسیری که انتخاب کنید، از Innovator Founder تا خرید ملک، باید پول را به بریتانیا برسانید و منشأ آن را ثابت کنید. این مرحله برای ایرانی‌ها از همه‌ی مراحل دیگر سخت‌تر است:

• پس از بازگشت تحریم‌های سازمان ملل در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، بریتانیا مقررات تحریمی ایران را به‌روز کرد و ۷۱ فرد و نهاد، از جمله چند بانک بزرگ ایرانی، را به فهرست تحریم اضافه کرد.
• ایران در فهرست کشورهای پرریسک از نظر پول‌شویی است و بانک‌ها، وکلا و حسابداران بریتانیایی طبق مقررات ضدپول‌شویی موظف‌اند برای معاملات مرتبط با ایران بررسی تشدیدشده (Enhanced Due Diligence) انجام دهند.
• پولی که از طریق صرافی یا حواله‌ی غیررسمی رسیده و رد قابل مستندسازی ندارد، معمولاً نه از طرف بانک پذیرفته می‌شود، نه از طرف نهاد تأییدکننده یا اداره‌ی مهاجرت.

توصیه‌ی من این است که پیش از هر هزینه‌ای، مسیر پول را روی کاغذ بچینید: پول کجاست، به نام چه کسی است، از چه منبعی به دست آمده و با چه سندی قابل اثبات است. اگر سرمایه یا حساب‌تان در کشور ثالثی مثل امارات یا ترکیه است و سابقه‌ی بانکی شفاف دارید، کار ساده‌تر است، ولی باز هم هیچ بانکی تعهد قطعی به پذیرش نمی‌دهد.

تغییرات در راه: اقامت دائم و شرط زبان

دولت بریتانیا در نوامبر ۲۰۲۵ طرحی با عنوان «اقامت دائم اکتسابی» (Earned Settlement) را به مشورت عمومی گذاشت که در آن دوره‌ی پایه‌ی رسیدن به اقامت دائم برای بسیاری از مسیرها از ۵ به ۱۰ سال افزایش می‌یابد. تا مهر ۱۴۰۵ این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده و تاریخ اجرا و جزئیات آن، از جمله وضعیت مسیرهای Innovator Founder و Global Talent، اعلام نشده است. همچنین طبق تغییرات اعلام‌شده، از ۲۶ مارس ۲۰۲۷ برای درخواست اقامت دائم در بسیاری از مسیرها سطح زبان B2 لازم خواهد بود.

نتیجه‌ی عملی: اگر برنامه‌ی شما به «اقامت دائم پس از ۳ سال» وابسته است، این را قطعی فرض نکنید و برنامه را طوری بچینید که اگر دوره‌ی اقامت طولانی‌تر شد، کسب‌وکار همچنان برایتان منطقی باشد. وضعیت کلی اقامت دائم را در مطلب اقامت انگلستان دنبال می‌کنم.

مدارک و مراحل درخواست ویزای Innovator Founder برای ایرانی‌ها

1. تهیه‌ی طرح کسب‌وکار واقعی و مستند، همراه با پیش‌بینی مالی، تحلیل بازار و برنامه‌ی جذب نیرو.
2. ارسال طرح به یکی از نهادهای تأییدکننده‌ی فعلی و پرداخت هزینه‌ی ارزیابی. در این مرحله ممکن است از شما مصاحبه شود.
3. گرفتن نامه‌ی تأیید (Endorsement) و ثبت درخواست آنلاین ویزا در مدت اعتبار آن.
4. آماده کردن مدرک زبان B2، صورت‌حساب بانکی ۲۸ روزه برای هزینه‌ی زندگی و مدارک منشأ بودجه‌ی کسب‌وکار.
5. انجام آزمایش سل در مرکز مورد تأیید دولت بریتانیا؛ این آزمایش برای متقاضیان مقیم ایران الزامی است.
6. ثبت بیومتریک در یکی از مراکز VFS. سفارت بریتانیا در تهران خدمات حضوری کنسولی ندارد و وضعیت مرکز ویزای تهران در سال ۲۰۲۶ چند بار تغییر کرده است؛ آخرین وضعیت را در مطلب سفارت بریتانیا در تهران بررسی کنید.

این را هم در نظر داشته باشید که اتباع ایران برای عبور از فرودگاه‌های بریتانیا، حتی بدون خروج از فرودگاه، به ویزای ترانزیت فرودگاهی نیاز دارند.

اشتباهات رایج متقاضیان ایرانی

• اعتماد به مطالب قدیمی درباره‌ی «ویزای سرمایه‌گذاری ۲ میلیون پوندی» یا «ویزای کارآفرینی ۵۰ هزار پوندی» که سال‌هاست بسته شده‌اند.
• خرید ملک یا ثبت شرکت به امید گرفتن اقامت؛ هیچ‌کدام به‌تنهایی حق اقامت ایجاد نمی‌کنند.
• ارائه‌ی ایده‌ای که نوآوری واقعی ندارد، مثل رستوران، فروشگاه یا خدمات معمولی، برای ویزای Innovator Founder.
• جدی نگرفتن اثبات منشأ پول و انتقال وجه از راه‌هایی که رد بانکی قابل قبول ندارند.
• برنامه‌ریزی بر اساس اقامت دائم ۳ ساله بدون در نظر گرفتن تغییرات احتمالی قوانین اقامت.
• پرداخت پول به کسانی که «اقامت از طریق سرمایه‌گذاری» یا ویزای قطعی وعده می‌دهند؛ تصمیم نهایی همیشه با اداره‌ی مهاجرت بریتانیاست.

پرسش‌های متداول درباره‌ی سرمایه گذاری در انگلستان

آیا با سرمایه‌گذاری می‌توان اقامت انگلستان گرفت؟

نه به شکل مستقیم. ویزای سرمایه‌گذار Tier 1 از فوریه‌ی ۲۰۲۲ بسته شده و در حال حاضر برنامه‌ای وجود ندارد که فقط در ازای سرمایه اقامت بدهد. ویزای Innovator Founder به راه‌اندازی و اداره‌ی یک کسب‌وکار نوآورانه‌ی تأییدشده وابسته است، نه به مبلغ سرمایه.

حداقل سرمایه برای ویزای Innovator Founder چقدر است؟

از ۲۰۲۳ حداقل ثابتی تعیین نشده است. باید به نهاد تأییدکننده نشان دهید بودجه‌ی کافی برای اجرای طرح دارید. جدا از آن، حداقل ۱٬۲۷۰ پوند برای هزینه‌ی زندگی باید ۲۸ روز در حساب‌تان باشد و هزینه‌ی ویزا، IHS و تأییدیه را هم باید حساب کنید.

آیا خرید ملک در انگلستان اقامت می‌دهد؟

خیر. خرید ملک برای خارجی‌ها مجاز است ولی هیچ حق اقامت یا امتیاز ویزایی ایجاد نمی‌کند و خریدار غیرمقیم ۲ درصد مالیات تمبر اضافه هم می‌پردازد.

آیا ثبت شرکت در انگلستان به اقامت منجر می‌شود؟

خیر. ثبت شرکت برای خارجی‌ها آزاد است ولی اجازه‌ی اقامت یا کار نمی‌دهد. برای زندگی و کار در بریتانیا باید ویزای مستقلی مثل Innovator Founder، Global Talent یا ویزای کار داشته باشید.

آیا ایرانی‌ها از ویزای Innovator Founder محروم‌اند؟

خیر، محدودیت ملیتی در این ویزا وجود ندارد. اما متقاضی ایرانی باید آزمایش سل بدهد، بیومتریک را در مرکز VFS انجام دهد و با بررسی دقیق‌تر بانکی و منشأ پول روبه‌رو می‌شود که معمولاً زمان پرونده را بیشتر می‌کند.

جمع‌بندی

سرمایه گذاری در انگلستان در سال ۲۰۲۶ دو موضوع جداست: سرمایه‌گذاری مالی، مثل خرید ملک یا سهام، که برای خارجی‌ها مجاز است ولی اقامت نمی‌دهد؛ و ویزاهای مرتبط با کسب‌وکار و استعداد، که اقامت می‌دهند ولی به ایده‌ی تأییدشده یا سابقه‌ی برجسته وابسته‌اند، نه به مبلغ پول. اگر هدف شما زندگی در بریتانیاست، اولین سؤال این نیست که «چقدر پول لازم است»، بلکه این است که کدام مسیر با سابقه و توانایی واقعی شما جور درمی‌آید.

قدم‌های پیشنهادی من: اول مسیر پول و مدارک منشأ آن را روشن کنید؛ بعد ببینید ایده یا سابقه‌ی شما با معیارهای Innovator Founder یا Global Talent جور است یا نه؛ و اگر هیچ‌کدام مناسب نبود، مسیرهای دیگر مثل تحصیل یا کار را در مطلب مهاجرت به انگلستان مقایسه کنید. اگر بریتانیا تنها گزینه‌ی شما نیست، مقایسه با برنامه‌های سرمایه گذاری در اروپا هم می‌تواند تصویر واقع‌بینانه‌تری بدهد. تصمیم درباره‌ی تأیید ایده و صدور ویزا با نهادهای بریتانیایی است؛ کار ما این است که پرونده‌ای شفاف و قابل دفاع بچینیم و از هزینه‌کردن در مسیرهای بسته جلوگیری کنیم.