قوانین تابعیت، شهروندی و تولد فرزند در گرجستان

۱. بررسی سیستم‌های اعطای تابعیت (خاک در برابر خون)

برای درک قوانین گرجستان، ابتدا باید دو مفهوم اصلی حقوق بین‌الملل خصوصی را بشناسیم:

۲. شرایط اعطای تابعیت گرجستان از طریق تولد

با توجه به اینکه گرجستان از «اصل خون» پیروی می‌کند، اعطای تابعیت در زمان تولد محدود به موارد خاصی است. بر اساس قوانین ثبت احوال و توسعه خدمات عمومی گرجستان در سال ۲۰۲۶، افراد زیر واجد شرایط اخذ تابعیت از زمان تولد هستند:

۱. کودکی که در هنگام تولد، حداقل یکی از والدین او (پدر یا مادر) شهروند گرجستان باشد (مهم نیست کودک داخل گرجستان به دنیا آمده باشد یا خارج از آن).
۲. کودکی که در قلمرو گرجستان متولد شده و والدین او نامعلوم (ناشناخته) باشند (تا زمانی که خلاف آن ثابت نشود).
۳. کودکی که در قلمرو گرجستان متولد شود و والدین او رسماً توسط دولت گرجستان به عنوان «اشخاص بی‌تابعیت» (Stateless Persons) شناخته شوند.
۴. فرزندی که یکی از والدین او «بی‌تابعیت» باشد و والد دیگر «نامعلوم» باشد.

قوانین تاریخی برای افراد مقیم پیش از استقلال

علاوه بر نوزادان، قانون گرجستان به افراد زیر نیز حق شهروندی اعطا می‌کند:

• افرادی که پیش از ۳۱ مارس ۱۹۷۵ متولد شده‌اند، مجموعاً ۵ سال در گرجستان اقامت داشته و تا مارس ۱۹۹۳ تابعیت کشور دیگری را نپذیرفته‌اند.
• افرادی که پس از ۳۱ مارس ۱۹۷۵ متولد شده‌اند و تا مارس ۱۹۹۳ بدون داشتن تابعیت خارجی، در گرجستان زندگی می‌کردند.

۳. قوانین ویژه رحم اجاره‌ای (لقاح مصنوعی) در گرجستان

گرجستان یکی از معدود کشورهایی است که قوانین روشن و سازمان‌یافته‌ای در زمینه لقاح مصنوعی (IVF) و رحم اجاره‌ای (Surrogacy) دارد.
اگر کودکی از طریق رحم اجاره‌ای در قلمرو گرجستان متولد شود، در حالت عادی تابعیت والدینی (صاحبان اسپرم و تخمک) را دریافت می‌کند که قرارداد را تنظیم کرده‌اند. اما تبصره حقوقی مهم:
اگر کشورهای متبوع والدینِ بیولوژیک (مثلاً کشوری که رحم اجاره‌ای را غیرقانونی می‌داند)، از پذیرش و صدور پاسپورت برای نوزاد متولد شده از این طریق خودداری کنند، دولت گرجستان برای جلوگیری از «بی‌تابعیت ماندن نوزاد»، بر اساس کنوانسیون‌های بین‌المللی، تابعیت و پاسپورت گرجستان را به آن نوزاد اعطا می‌کند.

۴. وضعیت اقامت والدین پس از تولد فرزند

ازدواج و دریافت تابعیت

اگر شما شهروند خارجی هستید، یکی از راه‌های منطقی برای اقامت و تولد فرزندان گرجی، ازدواج با یک شهروند گرجستان است.
بر اساس قوانین عادی تابعیت (General Naturalization):

• اگر یک خارجی با یک شهروند گرجی ازدواج کند و حداقل ۵ سال مستمر به صورت قانونی در این کشور زندگی کند، می‌تواند برای اخذ پاسپورت درخواست دهد.
• فرزند حاصل از این ازدواج، از لحظه تولد به دلیل گرجی بودن یکی از والدین (حتی اگر خارج از گرجستان متولد شود)، شهروند گرجستان محسوب می‌شود.
• متقاضیِ پاسپورت باید دانش خود را در زمینه زبان گرجی، تاریخ این کشور و اصول حقوقی و قانون اساسی گرجستان از طریق آزمون اثبات کند.

سوالات متداول (FAQ) درباره تابعیت و تولد در گرجستان