📝 درخواست مشاوره
اطلاعات خود را وارد کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.
هر سال چند نفر از متقاضیانی که با من مشورت میکنند، با یک جملهی مشترک شروع میکنند: «معدلم خیلی بالاست، میخواهم پزشکی را در یکی از بهترین دانشگاههای انگلیس بخوانم.» معدل بالا لازم است، اما در پزشکی بریتانیا کافی نیست. سهمیهی دانشجوی بینالمللی کوچک است، آزمون ورودی و مصاحبه جدی است و مدرک دبیرستان ایران معمولاً بهتنهایی برای ورود مستقیم پذیرفته نمیشود.
در این مقاله بهترین دانشکدههای پزشکی بریتانیا را بر اساس رتبهبندی QS 2026 معرفی میکنم، و مهمتر از آن توضیح میدهم یک داوطلب ایرانی برای رسیدن به این دانشگاهها دقیقاً از چه مسیری باید عبور کند، چقدر هزینه دارد و بعد از فارغالتحصیلی چه وضعیتی خواهد داشت.

پیش از انتخاب دانشگاه باید بدانید چه چیزی را انتخاب میکنید. پزشکی در بریتانیا یک دورهی کارشناسی است که مستقیم بعد از دبیرستان شروع میشود و مدرک آن با نامهایی مثل MBBS یا MBChB شناخته میشود. طول دوره معمولاً پنج سال است؛ در برخی دانشگاهها، مثل آکسفورد، کمبریج و امپریال، یک سال کارشناسی علوم (intercalated BSc) هم در دل برنامه قرار دارد و دوره شش ساله میشود.
کسانی که از قبل مدرک کارشناسی دارند، میتوانند سراغ دورههای چهارسالهی Graduate Entry بروند. این دورهها فشردهترند و تعداد کمی از آنها متقاضی بینالمللی میپذیرند.
دو نکتهی دیگر را هم از همین ابتدا در نظر داشته باشید. اول اینکه دانشجویان پزشکی بریتانیا برای فارغالتحصیلی باید آزمون ملی صلاحیت پزشکی (UKMLA) را هم بگذرانند. دوم اینکه بعد از دانشگاه، کار بالینی با دورهی دوسالهی Foundation Programme در نظام سلامت شروع میشود؛ یعنی مدرک پزشکی پایان راه نیست، ورود به آموزش بالینی با حقوق است. برای آشنایی کلی با این رشته، مقالهی تحصیل پزشکی در انگلستان را هم ببینید.
یک اصلاح کوچک ولی مهم: در فارسی معمولاً میگوییم «دانشگاههای پزشکی انگلیس»، در حالی که چند دانشکدهی مطرح، مثل ادینبورگ و گلاسکو، در اسکاتلند هستند و کوئینز بلفاست در ایرلند شمالی. قوانین ویزا برای همه یکی است، اما شرایط پذیرش و هزینهها از دانشگاهی به دانشگاه دیگر فرق میکند.
جدول زیر دانشگاههای بریتانیایی را نشان میدهد که در رتبهبندی موضوعی QS 2026 در رشتهی پزشکی (منتشرشده در مارس ۲۰۲۶) جایگاه بالایی دارند:
| رتبهی جهانی در پزشکی (QS 2026) | دانشگاه | شهر | نکته |
|---|---|---|---|
| ۲ | University of Oxford | آکسفورد | حداکثر ۱۴ جای بینالمللی در سال |
| ۵ | University of Cambridge | کمبریج | دورهی ششساله، سیستم کالجی |
| ۶ | University College London (UCL) | لندن | بالاترین رتبه در میان دانشگاههای لندن |
| ۷ | Imperial College London | لندن | MBBS/BSc ششساله |
| ۱۱ | King’s College London | لندن | یکی از بزرگترین دانشکدههای پزشکی اروپا |
| ۲۱ | London School of Hygiene & Tropical Medicine | لندن | فقط تحصیلات تکمیلی؛ دورهی پزشکی عمومی ندارد |
| ۲۲ | University of Edinburgh | ادینبورگ (اسکاتلند) | دورهی MBChB ششساله |
| ۲۶ | University of Manchester | منچستر | دانشکدهی بزرگ با بیمارستانهای آموزشی متعدد |
| ۴۱ | University of Glasgow | گلاسکو (اسکاتلند) | MBChB پنجساله |
در تجربهی من، بزرگترین اشتباه این است که کسی فقط از روی این جدول تصمیم بگیرد. رتبهبندی موضوعی QS بیشتر بر شهرت علمی، استناد پژوهشی و نظر کارفرمایان تکیه دارد. برای دانشجوی پزشکی عمومی، کیفیت آموزش بالینی، شانس واقعی پذیرش و هزینهی کل دوره به همان اندازه مهم است. دانشکدههایی مثل بریستول، نیوکاسل، ناتینگهام، بیرمنگام و کوئین مری (Barts) در این جدول نیستند، اما مدرکشان دقیقاً همان مجوز ورود به کار بالینی در بریتانیا را میدهد.

آکسفورد در پزشکی رتبهی دوم جهان را دارد، اما برای متقاضی ایرانی مهمترین عدد دربارهی آن «۱۴» است: طبق اعلام خود دانشکده، حداکثر ۱۴ نفر در سال از میان متقاضیان بینالمللی، در مجموع دورهی عادی (A100) و دورهی ویژهی فارغالتحصیلان (A101)، پذیرفته میشوند. دورهی عادی شش ساله است: سه سال پیشبالینی و سه سال بالینی. شیمی در سطح پیشرفته الزامی است، همراه با دستکم یکی از زیستشناسی، فیزیک یا ریاضی. شهریهی دانشجوی بینالمللی در سالهای بالینی بهطور محسوسی بیشتر از سالهای پیشبالینی است. اگر آکسفورد هدف شماست، مقالهی شرایط پذیرش در دانشگاه اکسفورد را هم بخوانید.
کمبریج هم دورهای ششساله با بخش پیشبالینی و بالینی دارد و درخواست از طریق یکی از کالجها انجام میشود. ظرفیت پزشکی هر کالج محدود است و سهم متقاضیان بینالمللی از آن کمتر. شهریهی دانشجوی بینالمللی در کمبریج جزو بالاترینها در بریتانیاست و شهریهی کالج هم جداگانه به آن اضافه میشود.
UCL در رتبهبندی ۲۰۲۶ ششم جهان شده است. محیط بالینی آن در مرکز لندن و ارتباطش با بیمارستانهای بزرگ، این دانشگاه را برای کسانی جذاب میکند که به پژوهش هم علاقه دارند. دورهی MBBS این دانشگاه هم یک سال کارشناسی علوم در دل خود دارد.
امپریال کالج لندن در سال ۱۹۰۷ تأسیس شد و امروز چهار دانشکدهی مهندسی، پزشکی، علوم طبیعی و کسبوکار دارد. دورهی MBBS/BSc آن شش ساله است. شهریهی دانشجوی بینالمللی ورودی ۲۰۲۶ در پزشکی، طبق جدول رسمی دانشگاه، ۵۸٬۶۰۰ پوند در سال است؛ رقمی که به ما نشان میدهد پزشکی در بریتانیا برای دانشجوی غیربریتانیایی تصمیمی مالی هم هست، نه فقط علمی.
کینگز کالج لندن که در سال ۱۸۲۹ تأسیس شده، یکی از بزرگترین مراکز آموزش پزشکی، دندانپزشکی و پرستاری در اروپاست و با بیمارستانهایی مثل Guy’s و St Thomas’ کار میکند. حجم بالای آموزش بالینی، نقطهی قوت اصلی آن است.
دانشگاه ادینبورگ و دانشگاه گلاسکو هر دو در اسکاتلند هستند و از قدیمیترین مراکز آموزش پزشکی بریتانیا به شمار میآیند. دانشگاه منچستر در شمال انگلستان یکی از بزرگترین دانشکدههای پزشکی کشور را دارد. در عمل، شهرهای خارج از لندن هزینهی زندگی کمتری دارند و برای دانشجویی که پنج یا شش سال باید زندگی کند، این تفاوت چشمگیر است.
دانشکدهی پزشکی سنت جورج که در فهرستهای قدیمی جداگانه آمده، پس از ادغام با City اکنون با نام City St George’s, University of London فعالیت میکند. برای دورهی پنجسالهی MBBS این دانشگاه، شرط ورود AAA در A-Level شامل شیمی و زیستشناسی یا ۳۶ امتیاز در IB است و برای زبان، آیلتس ۷ با نمرهی ۷ در رایتینگ و حداقل ۶.۵ در سایر مهارتها خواسته میشود.
دلیل اصلی، سهمیه است. تعداد صندلیهای پزشکی در بریتانیا از طرف دولت کنترل میشود و سهم دانشجوی بینالمللی در هر دانشکده محدود به حدود ۷.۵ درصد از ورودیهاست. یعنی در یک دانشکده با ۳۰۰ ورودی، ممکن است فقط حدود ۲۰ تا ۲۵ صندلی برای همهی متقاضیان غیربریتانیایی جهان وجود داشته باشد. چند دانشکدهی جدیدتر هم اصلاً دانشجوی بینالمللی نمیپذیرند.
نکتهای که باید به آن توجه کنید این است که رقابت شما با همکلاسیهایتان در ایران نیست؛ با داوطلبانی از دهها کشور است که بسیاری از آنها در نظام A-Level یا IB درس خواندهاند و از سالها قبل برای مصاحبه و آزمون آماده شدهاند.
دانشکدههای پزشکی بریتانیا معمولاً سه درس A-Level با نمرهی AAA یا بالاتر میخواهند که شیمی و زیستشناسی در آن باشد، یا حدود ۳۶ تا ۳۸ امتیاز در IB با نمرهی بالا در درسهای علوم. دیپلم و پیشدانشگاهی ایران در اغلب این دانشکدهها معادل این مدارک برای ورود مستقیم به پزشکی حساب نمیشود. پیش از هر برنامهریزی، صفحهی مدارک بینالمللی هر دانشکده را جداگانه بررسی کنید.
به همین دلیل، داوطلب ایرانی معمولاً یکی از این دو راه را پیش رو دارد:
معمولاً به متقاضیان توصیه میکنم پیش از ثبتنام در هر دورهی پایه یا «پاتوی»، کتباً بپرسند ورود به سال اول پزشکی با چه نمرهای تضمین میشود و آیا شرط UCAT و مصاحبه همچنان پابرجاست. بسیاری از دورههای پایهی خصوصی فقط «شانس درخواست» میدهند، نه جای قطعی در دانشکدهی پزشکی.
دربارهی GCSE هم نگران نباشید: شرط چند نمرهی A در GCSE که در برخی منابع فارسی تکرار میشود، اصولاً برای دانشآموزان بریتانیایی است. از متقاضی بینالمللی معمولاً مدرک معادل در ریاضی، زبان و علوم خواسته میشود.
اگر در جایی خواندید که برای پزشکی انگلیس باید آزمون BMAT بدهید، آن اطلاعات قدیمی است. آخرین نوبت BMAT در اکتبر ۲۰۲۳ برگزار شد و از ورودی ۲۰۲۵، دانشگاههایی مثل آکسفورد، کمبریج، امپریال و UCL هم به UCAT روی آوردهاند. امروز UCAT آزمون ورودی اصلی تقریباً همهی دانشکدههای پزشکی بریتانیاست.
UCAT از سال ۲۰۲۵ چهار بخش دارد: استدلال کلامی، تصمیمگیری، استدلال کمّی و آزمون قضاوت موقعیتی. آزمون فقط یک بار در هر سال و در یک بازهی مشخص برگزار میشود. برای ورودی ۲۰۲۷، بازهی آزمون از ۱۳ ژوئیه تا ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ بود و رزرو نوبت در ۱۶ سپتامبر بسته شد. یعنی اگر الان، در اکتبر ۲۰۲۶، این مقاله را میخوانید و UCAT ندادهاید، برای دانشکدههایی که این آزمون را میخواهند باید برای ورودی ۲۰۲۸ برنامهریزی کنید.
آزمون در مراکز Pearson VUE برگزار میشود. داوطلبان ایرانی معمولاً باید زمان و هزینهی سفر به کشوری که مرکز آزمون فعال دارد را هم در برنامهشان بگذارند؛ فهرست بهروز مراکز را حتماً در سایت رسمی UCAT ببینید.
شرط زبان پزشکی از بیشتر رشتهها بالاتر است. معمولاً آیلتس آکادمیک ۷ تا ۷.۵ با حداقل ۷ یا ۶.۵ در هر مهارت خواسته میشود و برخی دانشکدهها تافل یا PTE را هم میپذیرند. رایتینگ معمولاً جایی است که داوطلبان ایرانی با وجود نمرهی کلی خوب، کم میآورند.
دانشکدههای پزشکی بریتانیا فقط دنبال دانشآموز درسخوان نیستند. انگیزهنامهی UCAS باید نشان دهد شما واقعیت حرفهی پزشکی را دیدهاید: کار داوطلبانه در محیط درمانی یا مراقبتی، همراهی با پزشک، یا هر تجربهای که درک شما از کار با بیمار را نشان دهد. پس از غربالگری اولیه، بیشتر دانشکدهها مصاحبهی MMI (چند ایستگاه کوتاه) یا مصاحبهی پنلی دارند که بین نوامبر و مارس برگزار میشود؛ بعضی آنلاین و بعضی حضوری.
در تجربهی من، داوطلبی که در مصاحبه فقط از «علاقه به کمک به مردم» حرف میزند، معمولاً نمرهی خوبی نمیگیرد. مصاحبهگر میخواهد ببیند شما با ابهام، اخلاق پزشکی، کار تیمی و فشار کاری چطور برخورد میکنید.
با این تقویم، یک برنامهی واقعبینانه برای داوطلب ایرانی دستکم ۱۸ ماه پیش از شروع کلاسها شروع میشود، و اگر هنوز A-Level یا IB ندارید، بیشتر از این.
کسی که کارشناسی زیستشناسی، علوم آزمایشگاهی یا رشتهای مشابه دارد، ممکن است به دورههای چهارسالهی Graduate Entry فکر کند. این دورهها برای متقاضی بینالمللی گزینههای بسیار محدودی دارند. برای مثال در آکسفورد، دورهی A101 در همان سقف ۱۴ نفرهی بینالمللی قرار میگیرد. معمولاً هم نمرهی بالای کارشناسی میخواهند و هم آزمون ورودی. فرض کنید کارشناسی ارشد هم دارید: باز هم این مسیر کوتاهتر از نظر زمان است، نه آسانتر از نظر پذیرش.
شهریهی پزشکی برای دانشجوی بینالمللی در بریتانیا در سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ تقریباً از ۳۰ هزار تا بیش از ۷۰ هزار پوند در سال متغیر است. سالهای بالینی در برخی دانشگاهها گرانتر از سالهای پیشبالینی است. به عنوان یک رقم رسمی، شهریهی امپریال برای ورودی ۲۰۲۶ سالانه ۵۸٬۶۰۰ پوند است. در اسکاتلند هم برای دانشجویان خارج از بریتانیا هزینهی اضافهی آموزش بالینی گزارش شده است؛ رقم دقیق را از صفحهی شهریهی هر دانشگاه بپرسید.
هزینهی زندگی را جدا حساب کنید. حداقل تمکنی که ادارهی مهاجرت بریتانیا برای ویزای دانشجویی میخواهد، ۱٬۵۲۹ پوند در ماه در لندن و ۱٬۱۷۱ پوند در سایر شهرها، برای حداکثر ۹ ماه است. این عدد کف قانونی است، نه هزینهی واقعی زندگی.
فرض کنید در یک دانشکدهی لندنی با شهریهی سالانه حدود ۵۵ هزار پوند پذیرفته شوید و دوره شش ساله باشد. فقط شهریه به بیش از ۳۰۰ هزار پوند میرسد، و با زندگی، بیمهی درمانی و سفرها، رقم کل بهمراتب بیشتر میشود. معمولاً به خانوادهها توصیه میکنم پیش از شروع، تأمین مالی کل دوره را برنامهریزی کنند، نه فقط سال اول را؛ ترک تحصیل در سال سوم به خاطر مشکل انتقال پول، تجربهی تلخ و پرهزینهای است.
پس از پذیرش قطعی و دریافت CAS از دانشگاه، درخواست ویزای دانشجویی بهصورت آنلاین ثبت میشود. هزینهی ویزا ۵۵۸ پوند است و هزینهی سلامت مهاجرتی (IHS) برای دانشجو سالانه ۷۷۶ پوند. پول تمکن باید دستکم ۲۸ روز پیوسته در حساب بوده باشد. متقاضیان ایرانی باید گواهی تست سل از مرکز مورد تأیید دولت بریتانیا هم ارائه کنند.
برای ثبت بیومتریک باید به مرکز ویزای بریتانیا مراجعه کنید. وضعیت مرکز تهران در سال ۲۰۲۶ چند بار تغییر کرده است؛ آخرین اطلاعات را در مقالهی سفارت بریتانیا در تهران آوردهایم. بسیاری از ایرانیها برای بیومتریک به ترکیه یا امارات میروند که مجاز است، به شرط اینکه حضورتان در آن کشور قانونی باشد.
دو نکتهی دیگر هم برای خانوادههای ایرانی مهم است:
دانشجو در دورهی ترم میتواند تا ۲۰ ساعت در هفته کار کند، اما برنامهی پزشکی، بهخصوص در سالهای بالینی، عملاً جای زیادی برای کار جدی باقی نمیگذارد. روی درآمد دانشجویی برای پرداخت هزینهها حساب نکنید.
اینجا یکی از مهمترین تفاوتها بین تحصیل پزشکی در بریتانیا و آمدن با مدرک پزشکی ایران است. قانون Medical Training (Prioritisation) Act در ۵ مارس ۲۰۲۶ اجرایی شد و فارغالتحصیلان دانشکدههای پزشکی بریتانیا را در تخصیص دورهی Foundation و در پذیرش دستیاری تخصصی در اولویت قرار میدهد. طبق توضیح انجمن پزشکی بریتانیا (BMA)، دانشجویان بینالمللی که در دانشکدههای بریتانیا درس میخوانند هم «فارغالتحصیل بریتانیا» حساب میشوند و از این اولویت بهره میبرند، به شرط اینکه بیشتر دوره را در پردیس خارجی آن دانشگاه نگذرانده باشند.
در مقابل، پزشکی که مدرکش را در ایران گرفته، برای کار در بریتانیا معمولاً باید آزمونهای PLAB و مدرک زبان (آیلتس ۷.۵ با حداقل ۷ در هر مهارت، یا OET با نمرهی B) را بگذراند و در رقابت برای دستیاری، پس از گروههای اولویتدار قرار میگیرد. اگر هنوز بین «پزشکی خواندن در بریتانیا» و «پزشکی خواندن در ایران و مهاجرت بعدی» مردد هستید، این تفاوت را جدی بگیرید؛ هرچند هزینهی مسیر اول چند برابر است.
دورهی Foundation شغلی با حقوق است و پزشک بینالمللی معمولاً با ویزای کاری Skilled Worker (مسیر سلامت و مراقبت) کار میکند. ویزای Graduate هم برای فارغالتحصیلان وجود دارد: برای درخواستهای تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ دو ساله است و از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ به ۱۸ ماه کاهش پیدا میکند. برای جزئیات بیشتر دربارهی مسیرهای کلی، مقالهی تحصیل در انگلستان را ببینید.
در بیشتر دانشکدهها خیر. معمولاً A-Level، IB یا یک دورهی پایهی مورد قبول همان دانشکده لازم است. همیشه صفحهی مدارک بینالمللی دانشگاه مقصد را بررسی کنید.
خیر. BMAT متوقف شده و آخرین بار در اکتبر ۲۰۲۳ برگزار شد. دانشکدههای پزشکی بریتانیا اکنون تقریباً همگی UCAT میخواهند.
در رتبهبندی موضوعی QS 2026، آکسفورد در پزشکی دوم جهان است و پس از آن کمبریج، UCL، امپریال و کینگز کالج لندن قرار دارند. اما «بهترین» برای شما، دانشگاهی است که شرایط پذیرش آن را دارید و هزینهی کل دورهاش را میتوانید بپردازید.
معمولاً پنج یا شش سال، و برای دارندگان کارشناسی در دورههای Graduate Entry چهار سال. بعد از آن دو سال دورهی Foundation و سپس دستیاری تخصصی است.
برای دانشجوی بینالمللی معمولاً بین حدود ۳۰ تا بیش از ۷۰ هزار پوند در سال، بسته به دانشگاه و سال تحصیلی. برای مثال امپریال برای ورودی ۲۰۲۶ سالانه ۵۸٬۶۰۰ پوند دریافت میکند.
بله، فارغالتحصیلان دانشکدههای پزشکی بریتانیا، از جمله دانشجویان بینالمللی، طبق قانون ۲۰۲۶ در تخصیص دورهی Foundation و دستیاری اولویت دارند. ادامهی کار معمولاً با ویزای کاری انجام میشود.
اگر قرار است فقط یک چیز از این مقاله در ذهنتان بماند، این باشد: در پزشکی بریتانیا، سؤال اول «کدام دانشگاه بهتر است؟» نیست؛ سؤال اول این است که «من از چه مسیری واجد شرایط درخواست میشوم؟» برای بیشتر داوطلبان ایرانی، پاسخ یک مسیر دو تا سه ساله است: A-Level یا IB یا یک دورهی پایهی معتبر، UCAT در تابستان، مدرک زبان قوی و درخواست UCAS پیش از ۱۵ اکتبر.
پیش از تصمیم، سه کار را انجام دهید. شرایط پذیرش مدرک خودتان را در سه یا چهار دانشکدهی هدف مستقیم بررسی کنید. هزینهی کل دوره، نه یک سال، را با روش انتقال پول واقعی بسنجید. و یک برنامهی جایگزین داشته باشید، چون با سهمیهی محدود بینالمللی، حتی داوطلبان بسیار قوی هم ممکن است در سال اول پذیرش نگیرند. اگر این سه را جدی بگیرید، انتخاب میان آکسفورد، امپریال یا منچستر تصمیمی آگاهانه خواهد بود، نه یک رؤیا.
پارس مهاجرت را به منابع مورد علاقه خود در Google اضافه کنید تا مطالب و راهنماهای جدید مهاجرتی را راحتتر دنبال کنید.