تحصیل در آلمان

تحصیل در آلمان برای بیشتر ایرانی‌ها با یک جمله شروع می‌شود: «آلمان رایگان است.» این جمله نیمی از واقعیت است. دانشگاه دولتی در بیشتر ایالت‌ها واقعاً شهریه نمی‌گیرد، اما قبل از این‌که پایتان به کلاس برسد باید نزدیک به دوازده هزار یورو در یک حساب مسدود بگذارید، مدرک ایرانی‌تان را به دانشگاه بقبولانید و از سفارتی نوبت بگیرید که در ۲۰۲۶ بخش ویزایش برای متقاضیان عادی بسته است.

کسی که این سه مانع را از اول بشناسد، وقت و پولش را درست خرج می‌کند. کسی که فقط به «رایگان بودن» تکیه کند، معمولاً یا وسط راه می‌فهمد دیپلمش برای ورود مستقیم کافی نیست، یا پذیرش می‌گیرد و ترمش را به‌خاطر ویزا از دست می‌دهد. ترتیب مطالب این صفحه هم همین است: اول پول، بعد مدرک و زبان، بعد ویزا و در آخر کار و ماندن.

شهریه: کجا رایگان است و کجا نیست

در آلمان آموزش عالی در اختیار ایالت‌هاست، نه دولت فدرال. برای همین جواب «شهریه دارد یا نه» به این بستگی دارد که دانشگاهتان در کدام ایالت است. در ۲۰۲۶ از ۱۶ ایالت، ۱۴ ایالت هیچ شهریه‌ی عمومی از دانشجوی غیراروپایی نمی‌گیرند. برلین، هامبورگ، نوردراین-وستفالن، نیدرزاکسن، هسن و زاکسن همه در این گروه‌اند و بیشتر دانشگاه‌های بزرگ و شناخته‌شده‌ی کشور هم در همین ایالت‌ها هستند.

دو استثنا وجود دارد و هر دو در جنوب کشورند. بادن-وورتمبرگ از زمستان ۲۰۱۷/۱۸ از هر دانشجوی غیراروپایی ترمی ۱٬۵۰۰ یورو می‌گیرد. این یعنی هایدلبرگ، فرایبورگ، توبینگن، اشتوتگارت و KIT کارلسروهه برای یک ایرانی سالی ۳٬۰۰۰ یورو شهریه دارند. در بایرن قانون ایالتی دست دانشگاه‌ها را باز گذاشته و هر دانشگاه خودش تصمیم می‌گیرد. دانشگاه فنی مونیخ (TUM) از زمستان ۲۰۲۴/۲۵ شهریه می‌گیرد و اعلام کرده از زمستان ۲۰۲۷/۲۸ آن را بالا می‌برد. دانشگاه ارلانگن-نورنبرگ (FAU) هم از تابستان ۲۰۲۷ برای ورودی‌های جدید غیراروپایی شهریه خواهد داشت.

«بدون شهریه» به معنی «بدون پرداخت» نیست. همه‌ی دانشجویان، آلمانی و خارجی، هر ترم مبلغی به نام Semesterbeitrag می‌پردازند که خرج خدمات دانشجویی و در بیشتر شهرها بلیت حمل‌ونقل عمومی می‌شود. این مبلغ برای ترم زمستانی ۲۰۲۶/۲۷ در روستوک ۳۵۲ یورو، در کیل ۴۰۳ یورو و در TU درسدن حدود ۳۶۰ یورو است. رقم دانشگاه خودتان را در صفحه‌ی Semesterbeitrag همان دانشگاه ببینید، چون شهر به شهر فرق می‌کند.

وضعیت شهریه ثابت هم نیست. در زاکسن لایحه‌ای برای شهریه‌ی دست‌کم ۱٬۵۰۰ یورویی در کمیسیون پارلمان ایالتی است و هنوز قانون نشده است. اگر دانشگاهی را برای ورود ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ انتخاب می‌کنید، شهریه‌ی همان سال ورود را از صفحه‌ی رسمی دانشگاه بخوانید، نه رقم امسال را.

دانشگاه‌های خصوصی حساب جدایی دارند. آن‌ها از همه شهریه می‌گیرند، رقمشان معمولاً چند هزار یورو در هر ترم است و پذیرش گرفتن از آن‌ها آسان‌تر است. آسان بودن پذیرش مزیت به نظر می‌رسد، ولی در پرونده‌ی ویزا افسر بررسی می‌کند که چرا دانشگاه گران خصوصی را به دانشگاه دولتی ترجیح داده‌اید و پول آن از کجا می‌آید.

مدرک ورودی: آیا دیپلم ایران برای دانشگاه آلمان کافی است؟

دانشگاه آلمانی قبل از هر چیز می‌پرسد آیا مدرک شما «مجوز ورود به دانشگاه» است یا نه. آلمانی‌ها به این مجوز Hochschulzugangsberechtigung یا به‌اختصار HZB می‌گویند. دیپلم دوازده‌ساله‌ی ایران به‌تنهایی HZB مستقیم حساب نمی‌شود. دلیلش کیفیت مدرسه‌ی شما نیست؛ نظام آلمان مدرک‌های هر کشور را با دیپلم Abitur خودش مقایسه می‌کند و برای ایران نتیجه‌ی این مقایسه «ورود از مسیر کالج آمادگی» است.

این کالج Studienkolleg نام دارد. دوره‌ی آن معمولاً دو ترم است، به زبان آلمانی برگزار می‌شود و با آزمونی به نام Feststellungsprüfung تمام می‌شود. نمره‌ی این آزمون، در کنار معدل دیپلم، معدل ورودی شما به دانشگاه را می‌سازد. هر Studienkolleg چند شاخه دارد و شاخه را رشته‌ی آینده‌تان تعیین می‌کند:

• T-Kurs: رشته‌های مهندسی، ریاضی و علوم پایه
• M-Kurs: پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و زیست‌شناسی
• W-Kurs: اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی
• G-Kurs و S-Kurs: علوم انسانی، حقوق و رشته‌های زبان

ورود به خود Studienkolleg هم شرط دارد. بیشتر کالج‌ها زبان آلمانی در سطح B1 می‌خواهند و بعضی B2، و آزمون ورودی آلمانی و ریاضی می‌گیرند. کالج‌های دولتی شهریه ندارند و به همین دلیل رقابت برای صندلی‌هایشان زیاد است. معدل دیپلم ۱۵ از ۲۰ و بالاتر عددی است که در بیشتر مسیرها خواسته می‌شود.

اگر بعد از دیپلم در ایران وارد دانشگاه شده‌اید، وضعیت فرق می‌کند. با یک یا دو سال تحصیل موفق در دانشگاهی که آلمان آن را به رسمیت می‌شناسد، بعضی دانشگاه‌ها ورود مستقیم به همان گروه رشته را می‌پذیرند و بعضی باز هم Studienkolleg می‌خواهند. با مدرک کارشناسی تمام‌شده، برای ارشد مستقیم اقدام می‌کنید و بحث HZB دیگر مطرح نیست.

قاعده‌ی دقیق پرونده‌ی شما را دو مرجع تعیین می‌کنند: پایگاه anabin که فهرست مدرک‌ها و دانشگاه‌های شناخته‌شده‌ی هر کشور را دارد، و uni-assist که مدارک متقاضیان خارجی را برای بسیاری از دانشگاه‌های آلمان ارزیابی می‌کند. توصیه‌ی عملی این است که قبل از شروع کلاس زبان، ریزنمرات و دیپلمتان را برای دفتر پذیرش بین‌الملل دو یا سه دانشگاه بفرستید و جواب کتبی بگیرید. نقش قبولی کنکور در این ارزیابی از دانشگاهی به دانشگاه دیگر فرق می‌کند و جواب کتبی همان دانشگاه تنها چیزی است که می‌شود به آن تکیه کرد.

مقاطع تحصیلی و مسیر ایرانی‌ها در هر کدام

کارشناسی

دوره‌ی کارشناسی در آلمان شش تا هشت ترم است و تقریباً همه‌ی رشته‌های آن در دانشگاه‌های دولتی به آلمانی تدریس می‌شود. برای یک دیپلمه‌ی ایرانی مسیر واقعی این است: یک تا یک‌ونیم سال یادگیری آلمانی در ایران، یک سال Studienkolleg در آلمان و بعد شروع دانشگاه. پس کارشناسی سه‌ساله در عمل برای شما حدود پنج سال طول می‌کشد. خانواده‌هایی که این را از اول حساب نکرده‌اند، در سال دوم با کمبود بودجه روبه‌رو می‌شوند.

کسانی که نمی‌خواهند این مسیر طولانی را بروند، گاهی به دوره‌های کاری و آموزشی فکر می‌کنند. شرایط آن مسیر با دانشگاه کاملاً متفاوت است و در صفحه‌ی آوسبیلدونگ توضیح داده شده است.

کارشناسی ارشد

ارشد پرتقاضاترین مقطع برای ایرانی‌هاست و دلیلش روشن است: مدرک کارشناسی ایران از دانشگاه شناخته‌شده پذیرفته می‌شود، Studienkolleg لازم نیست و صدها برنامه به انگلیسی ارائه می‌شود. دوره معمولاً چهار ترم است. دانشگاه‌ها به سه چیز نگاه می‌کنند: معدل، تطابق واحدهای کارشناسی با رشته‌ی ارشد و مدرک زبان.

تطابق واحدها جایی است که بیشترین ردی از آن‌جا می‌آید. دانشگاه آلمانی فهرست درس‌های شما را با پیش‌نیازهای برنامه مقایسه می‌کند و اگر مثلاً برای ارشد علوم داده به اندازه‌ی کافی واحد ریاضی و برنامه‌نویسی نگذرانده باشید، معدل ۱۸ هم کمکی نمی‌کند. قبل از اقدام، سرفصل برنامه (Modulhandbuch) را با ریزنمراتتان خط به خط مقایسه کنید. جزئیات برنامه‌های انگلیسی‌زبان در صفحه‌ی تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان آمده است.

دکترا

دکترا در آلمان بیشتر به استخدام شبیه است تا ثبت‌نام. در مسیر سنتی، خودتان استادی را پیدا می‌کنید که موضوعتان را بپذیرد و بعد دانشگاه شما را به‌عنوان دانشجوی دکترا ثبت می‌کند. بسیاری از دانشجویان دکترا هم‌زمان کارمند پژوهشی همان دانشگاه یا یک مؤسسه‌ی تحقیقاتی هستند و حقوق می‌گیرند. در مسیر ساختاریافته، برنامه‌های دکترا آگهی می‌دهند و مثل یک موقعیت شغلی برایشان درخواست می‌فرستید. تفاوت این دو مسیر و راه‌های تأمین مالی در صفحه‌ی تحصیل دکترا در آلمان بررسی شده است.

پزشکی و دندانپزشکی

پزشکی سخت‌ترین ورودی را دارد. دوره بیش از شش سال طول می‌کشد، فقط به آلمانی است و با آزمون دولتی تمام می‌شود. ظرفیت محدود است و دانشگاه‌ها تنها سهم کوچکی از صندلی‌ها، حدود پنج درصد، را به متقاضیان غیراروپایی می‌دهند. برای دیپلمه‌ی ایرانی راه از M-Kurs می‌گذرد و نمره‌ی Feststellungsprüfung باید بسیار بالا باشد تا در آن سهم کوچک جا بگیرد. شهریه‌ی پزشکی همان قاعده‌ی ایالتی را دارد و رشته‌ی جداگانه‌ای حساب نمی‌شود. مسیر کامل را در تحصیل پزشکی در آلمان و تحصیل دندانپزشکی در آلمان بخوانید.

زبان: آلمانی یا انگلیسی؟

برای برنامه‌های آلمانی‌زبان، دانشگاه‌ها مدرک DSH-2 یا TestDaF با نمره‌ی ۴ در هر چهار بخش می‌خواهند که تقریباً برابر سطح C1 است. رسیدن از صفر به این سطح برای بیشتر زبان‌آموزان ایرانی با کلاس فشرده حدود دو سال طول می‌کشد. برنامه‌های انگلیسی‌زبان معمولاً آیلتس ۶٫۵ یا تافل در همان حدود می‌خواهند و نمره‌ی دقیق در صفحه‌ی هر برنامه نوشته شده است.

انتخاب برنامه‌ی انگلیسی مشکل ورود را حل می‌کند، اما مشکل زندگی و کار را نه. اداره‌ی اتباع خارجی، قرارداد اجاره، بیمه و بیشتر کارهای دانشجویی به آلمانی است. مهم‌تر از آن، بازار کار بعد از فارغ‌التحصیلی است: بیرون از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی و بخش فناوری، کارفرما آلمانی می‌خواهد. دانشجویی که دو سال ارشد را فقط با انگلیسی بگذراند، هجده ماه فرصت جست‌وجوی کارش را با دست بسته شروع می‌کند. از ترم اول در کلاس آلمانی دانشگاه ثبت‌نام کنید؛ این کلاس‌ها معمولاً رایگان یا ارزان‌اند.

نوع دانشگاه و رتبه‌بندی

آلمان بیش از ۴۰۰ مؤسسه‌ی آموزش عالی دارد که در سه دسته جا می‌گیرند. Universität دانشگاه پژوهش‌محور است و حق اعطای دکترا دارد. Hochschule für Angewandte Wissenschaften، که قبلاً Fachhochschule نامیده می‌شد، دانشگاه علوم کاربردی است: کلاس‌ها کوچک‌ترند، یک ترم کارآموزی اجباری دارد و استادانش از صنعت می‌آیند. دسته‌ی سوم دانشکده‌های هنر و موسیقی هستند که با آزمون عملی و نمونه‌کار دانشجو می‌گیرند.

بیشتر ایرانی‌ها فقط دسته‌ی اول را می‌شناسند و همین باعث می‌شود همه برای چند دانشگاه مشهور درخواست بدهند. اگر هدفتان کار در صنعت است و نه دکترا، دانشگاه علوم کاربردی انتخاب ضعیف‌تری نیست. پذیرش آن برای ارشد اغلب آسان‌تر است و کارآموزی اجباری همان چیزی است که بعداً در رزومه برای کارفرمای آلمانی اهمیت دارد.

در آلمان فاصله‌ی کیفیت بین دانشگاه رتبه‌ی ۱۰۰ و رتبه‌ی ۴۰۰ بسیار کم‌تر از کشورهایی مثل انگلستان یا آمریکاست، چون بودجه‌ی دولتی نسبتاً یکنواخت توزیع می‌شود. کارفرمای آلمانی هم بیشتر به رشته، نمره و تجربه‌ی کاری نگاه می‌کند تا نام دانشگاه. فهرست کامل‌تر با جزئیات هر دانشگاه در صفحه‌ی بهترین دانشگاه‌های آلمان آمده است.

حساب بلوکه و هزینه‌ی زندگی

برای ویزای تحصیلی باید ثابت کنید خرج سال اول زندگی‌تان را دارید. راه معمول، حساب بلوکه یا Sperrkonto است. مبلغ آن در ۲۰۲۶ برابر ۱۱٬۹۰۴ یورو برای یک سال است. این پول را یک‌جا واریز می‌کنید و بعد از رسیدن به آلمان فقط ماهی ۹۹۲ یورو از آن آزاد می‌شود. بقیه مسدود می‌ماند و نمی‌توانید مثلاً برای ودیعه‌ی خانه یک‌جا برداشت کنید. پس جدا از این مبلغ، برای ماه اول چند هزار یورو پول در دسترس لازم دارید: ودیعه‌ی اجاره معمولاً دو تا سه برابر اجاره‌ی ماهانه است، Semesterbeitrag را باید همان اول بپردازید و بیمه از روز ثبت‌نام شروع می‌شود.

مبلغ حساب بلوکه به نرخ کمک‌هزینه‌ی دانشجویی دولت آلمان وابسته است و هر وقت آن نرخ تغییر کند، این هم تغییر می‌کند. رقم امسال با سال ۲۰۲۵ یکی است. قبل از واریز، رقم روز را در سایت سفارت ببینید، چون اگر بین واریز و مصاحبه مبلغ بالا برود، باید مابه‌التفاوت را اضافه کنید.

برای ایرانی‌ها خود انتقال پول کار جداگانه‌ای است. به‌خاطر تحریم، از بانک ایرانی نمی‌شود مستقیم به حساب بلوکه حواله زد و پول باید از حسابی بیرون از ایران یا از راه صرافی مجاز برسد. رسید حواله و مدرکی که نشان بدهد این پول از کجا آمده، مثل سند فروش ملک یا گردش حساب پدر و مادر، را نگه دارید. شرکت ارائه‌دهنده‌ی حساب و گاهی خود سفارت درباره‌ی منبع پول سؤال می‌کنند.

۹۹۲ یورو در ماه حداقلی است که قانون تعیین کرده، نه برآورد خرج واقعی. در شهرهای شرق آلمان مثل لایپزیگ، درسدن یا کمنیتس می‌شود با همین مبلغ زندگی کرد. در مونیخ، فرانکفورت، هامبورگ و اشتوتگارت اجاره‌ی یک اتاق به‌تنهایی بخش بزرگی از آن را می‌برد. خوابگاه‌های Studierendenwerk ارزان‌ترین گزینه‌اند و صف انتظارشان در شهرهای بزرگ چند ترم است؛ همان روزی که پذیرش گرفتید برای خوابگاه هم درخواست بدهید. بیمه‌ی درمانی اجباری است و بدون آن ثبت‌نام دانشگاه انجام نمی‌شود.

بورسیه

بزرگ‌ترین منبع بورسیه برای دانشجوی خارجی DAAD است. کمک‌هزینه‌ی ماهانه‌ی آن برای دانشجوی ارشد ۹۹۲ یورو و برای دانشجوی دکترا بسته به برنامه حدود ۱٬۳۰۰ تا ۱٬۴۰۰ یورو است و بیمه و کمک‌هزینه‌ی سفر هم جدا پرداخت می‌شود. بورسیه‌ی DAAD بیشتر برای ارشد و دکتراست و درخواست آن حدود یک سال قبل از شروع تحصیل بسته می‌شود. کسی که بعد از گرفتن پذیرش تازه سراغ بورسیه برود، معمولاً از مهلت گذشته است.

Deutschlandstipendium ماهی ۳۰۰ یورو است و خود دانشگاه‌ها آن را به دانشجویان ثبت‌نام‌شده می‌دهند. این مبلغ خرج زندگی را نمی‌پوشاند و به‌جای حساب بلوکه هم پذیرفته نمی‌شود، ولی کمک‌خرج خوبی از سال دوم به بعد است. فهرست بورسیه‌ها و شرایط هر کدام در صفحه‌ی بورسیه تحصیلی آلمان آمده است.

وضعیت ویزای تحصیلی برای ایرانی‌ها

این بخش مهم‌ترین تفاوت سال ۲۰۲۶ با سال‌های قبل است. بخش ویزای سفارت آلمان در تهران به‌دلیل وضعیت امنیتی برای متقاضیان عادی بسته است. از ۳۱ مه ۲۰۲۶ کار به‌صورت محدود از سر گرفته شده، اما فقط برای ویزای کاری نیروی متخصص از مسیر سریع و خانواده‌ی آن‌ها. برای ویزای تحصیلی هنوز زمان‌بندی اعلام نشده و وزارت خارجه‌ی آلمان در ماه اوت دوباره گفته است که سفارت در حالت اضطراری کار می‌کند و نوبت عادی ویزا نمی‌دهد.

بخشی از پرونده‌ها در نمایندگی‌های آلمان در کشورهای همسایه بررسی می‌شود، اما این راه برای همه باز نیست و به پرونده‌هایی محدود است که خود سفارت دعوت کرده است. بدون دعوت‌نامه به ایروان، آنکارا یا هر شهر دیگری سفر نکنید؛ نمایندگی آلمان در کشور سوم معمولاً فقط پرونده‌ی کسانی را می‌پذیرد که مقیم همان کشورند.

در این وضعیت، سه کار منطقی است. اول، پذیرش را بگیرید و اقدام را متوقف نکنید، چون پرونده‌ی کامل وقتی نوبت‌دهی باز شود جلوتر است. دوم، از همین حالا از دانشگاه بپرسید آیا پذیرش را به ترم بعد منتقل می‌کند؛ بیشتر دانشگاه‌ها این کار را با یک ایمیل انجام می‌دهند و بعضی فقط یک بار اجازه می‌دهند. سوم، هزینه‌ی برگشت‌ناپذیر نکنید: اجاره‌ی پیش‌پرداخت، بلیت غیرقابل‌استرداد و شهریه‌ی دانشگاه خصوصی را تا وقتی نوبت ویزا قطعی نشده نپردازید.

در بازاری که نوبت کم است، فروش «وقت سفارت» هم زیاد می‌شود. هیچ واسطه‌ای به سامانه‌ی نوبت‌دهی دسترسی ویژه ندارد و سفارت نوبت خریده‌شده را باطل می‌کند. وضعیت روز نوبت‌ها در صفحه‌ی وقت سفارت آلمان و مدارک پرونده در صفحه‌ی ویزای تحصیلی آلمان به‌روز می‌شود.

کار حین تحصیل و ماندن بعد از آن

دانشجوی غیراروپایی می‌تواند سالی ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیم‌روز کار کند. نیم‌روز یعنی تا چهار ساعت. در عمل بیشتر دانشجویان در طول ترم هفته‌ای تا ۲۰ ساعت کار می‌کنند و در تعطیلات تمام‌وقت. کار به‌عنوان دستیار دانشجویی در خود دانشگاه در این سقف شمرده نمی‌شود و برای همین بهترین نوع کار است: هم به رشته‌تان مربوط است و هم از سهمیه‌ی روزهایتان کم نمی‌کند.

حداقل دستمزد در ۲۰۲۶ ساعتی ۱۳٫۹۰ یورو است. با ده ساعت کار در هفته حدود ۶۰۰ یورو در ماه درمی‌آید که تقریباً همان سقف مینی‌جاب (۶۰۳ یورو) است و مالیات ندارد. این درآمد اجاره را می‌پوشاند، ولی جای حساب بلوکه را نمی‌گیرد. سفارت درآمد احتمالی از کار دانشجویی را به‌عنوان تمکن مالی قبول نمی‌کند. قوانین و انواع قرارداد در صفحه‌ی کار دانشجویی در آلمان توضیح داده شده است.

بعد از فارغ‌التحصیلی می‌توانید تا ۱۸ ماه اقامت جست‌وجوی کار بگیرید. در این مدت هر کاری مجاز است، حتی کار غیرمرتبط، تا خرجتان را بدهید. هدف این است که در این هجده ماه شغلی متناسب با مدرکتان پیدا کنید و اقامت را به اقامت کاری یا بلوکارت تبدیل کنید. آستانه‌ی حقوق بلوکارت در ۲۰۲۶ سالانه ۵۰٬۷۰۰ یورو و برای رشته‌های کمبود نیرو و فارغ‌التحصیلان تازه ۴۵٬۹۳۴ یورو است. با بلوکارت و آلمانی سطح B1 بعد از ۲۱ ماه می‌شود برای اقامت دائم اقدام کرد. مسیر کامل در صفحه‌ی اقامت و کار پس از تحصیل در آلمان آمده است.

اشتباهات رایج

شروع از دانشگاه به‌جای مدرک. خیلی‌ها ماه‌ها رتبه‌بندی می‌خوانند و بعد می‌فهمند مدرکشان برای ورود مستقیم پذیرفته نیست. اول وضعیت مدرک را روشن کنید، بعد دانشگاه انتخاب کنید.

دیر شروع کردن. مهلت بیشتر دانشگاه‌ها برای ترم زمستانی ۱۵ ژوئیه و برای ترم تابستانی ۱۵ ژانویه است و ارزیابی uni-assist چند هفته طول می‌کشد. با ترجمه‌ی رسمی مدارک، آزمون زبان و انتقال پول، یک سال قبل از شروع ترم زمان مناسبی برای آغاز کار است.

انتخاب شهر فقط بر اساس نام دانشگاه. تفاوت اجاره‌ی مونیخ با یک شهر دانشجویی در شرق آلمان در طول دو سال ارشد به چند هزار یورو می‌رسد، در حالی که ارزش مدرک در بازار کار تفاوت چندانی ندارد.

انگیزه‌نامه‌ی کلی. افسر ویزا می‌خواهد بداند چرا این رشته، چرا این دانشگاه و بعد از آن چه برنامه‌ای دارید. متنی که بشود نام دانشگاه را در آن عوض کرد و برای جای دیگر فرستاد، همین سؤال را بی‌جواب می‌گذارد.

تکیه بر کار دانشجویی برای خرج زندگی. ترم اول معمولاً بدون کار می‌گذرد، چون هنوز زبان و شبکه ندارید. بودجه را طوری ببندید که شش ماه اول بدون هیچ درآمدی بگذرد.

پرسش‌های متداول

جمع‌بندی: از کجا شروع کنید

تحصیل در آلمان هنوز ارزان‌ترین راه برای گرفتن مدرک معتبر اروپایی است، به این شرط که ترتیب کارها را درست بچینید. قدم اول روشن کردن وضعیت مدرک است: دیپلم و ریزنمرات را برای دو یا سه دانشگاه بفرستید و بپرسید ورود مستقیم دارید یا Studienkolleg. قدم دوم زبان است، چون چه مسیر آلمانی را بروید چه انگلیسی، مدرک زبان طولانی‌ترین بخش آماده‌سازی است. قدم سوم بودجه است: حساب بلوکه، چند هزار یورو برای ماه اول و در بادن-وورتمبرگ یا بایرن، شهریه.

وضعیت ویزا در ۲۰۲۶ خارج از کنترل متقاضی است و برای همین نباید همه‌چیز را به آن گره زد. پرونده‌ای که پذیرش، مدرک زبان و حساب بلوکه‌اش آماده است، روزی که نوبت‌دهی از سر گرفته شود از بقیه جلوتر است. تا آن روز، پولی را که برنمی‌گردد خرج نکنید.