مهاجرت به مالزی ۲۰۲۶: مسیرهای تحصیل، کار، MM2H و اقامت دائم برای ایرانی‌ها

بیشتر کسانی که برای مهاجرت به مالزی با من مشورت می‌کنند، با یک تصور مشترک می‌آیند: «مالزی ارزان است، ویزا نمی‌خواهد و بعد از چند سال اقامت دائم می‌دهد.» بخش اول تا حدی درست است، بخش دوم فقط برای سفر کوتاه صدق می‌کند و بخش سوم برای اغلب متقاضیان درست نیست. مالزی کشوری است که راحت می‌شود واردش شد، اما ماندن طولانی در آن فقط از چند مسیر مشخص ممکن است و هر مسیر قواعد خودش را دارد.

در این راهنما مسیرهای قانونی اقامت در مالزی را با قوانین فعلی ۲۰۲۶ مرور می‌کنم: تحصیل، کار با Employment Pass، برنامه‌ی MM2H، ثبت شرکت، ازدواج و در نهایت اقامت دائم و تابعیت. هدفم این است که پیش از خرج کردن وقت و پول، بدانید کدام مسیر با شرایط شما جور درمی‌آید و کجاها معمولاً متقاضیان ایرانی غافلگیر می‌شوند.

مالزی برای چه کسانی انتخاب منطقی است؟

در تجربه من، مالزی برای سه گروه بیشترین معنا را دارد: دانشجویانی که تحصیل به زبان انگلیسی با هزینه‌ای کمتر از اروپا و استرالیا می‌خواهند، متخصصانی که از یک شرکت مالزیایی پیشنهاد کار با حقوق مناسب گرفته‌اند، و خانواده‌هایی که سرمایه‌ی کافی برای اقامت بلندمدت از طریق MM2H دارند و دنبال محیطی امن و نزدیک به فرهنگ آسیایی و اسلامی هستند.

در مقابل، اگر هدف اصلی شما رسیدن به پاسپورت دوم در چند سال است، مالزی معمولاً گزینه‌ی مناسبی نیست. اقامت دائم برای خارجی‌ها محدود و صلاح‌دیدی است، تابعیت شرایط سختی دارد و مالزی تابعیت دوگانه را نمی‌پذیرد. نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که مالزی برای «زندگی و کار در یک دوره‌ی مشخص» طراحی شده، نه برای مهاجرت دائم به سبک کانادا یا استرالیا.

مسیرهای قانونی اقامت در مالزی در یک نگاه

مالزی ویزای مهاجرتی عمومی ندارد. نوع مجوز اقامت را هدف شما تعیین می‌کند و هر مجوز فقط همان کاری را اجازه می‌دهد که برایش صادر شده است.

ورود به مالزی برای ایرانی‌ها: اول یک سفر شناختی

ایرانی‌ها برای سفر توریستی کوتاه به مالزی ویزا نمی‌خواهند. طبق اطلاعیه‌ی سفارت ایران در کوالالامپور، مدت اقامت بدون ویزا از ۱۴ روز به ۳۰ روز افزایش یافته است. پیش از سفر هم باید فرم الکترونیکی ورود (MDAC) را حداکثر سه روز قبل از رسیدن به مالزی، به‌صورت رایگان و فقط از سایت رسمی اداره‌ی مهاجرت پر کنید. جزئیات مدارک و نکات مرز را در مقاله‌ی ویزای مالزی برای ایرانیان نوشته‌ام.

معمولاً به متقاضیان توصیه می‌کنم پیش از هر تصمیم بزرگ، یک سفر دو سه هفته‌ای به کوالالامپور یا پنانگ داشته باشند: محله‌ها را ببینند، اجاره‌ی واقعی را بپرسند و اگر هدفشان تحصیل است، به دانشگاه سر بزنند. فقط یادتان باشد ورود بدون ویزا اجازه‌ی کار نمی‌دهد و تبدیل آن به اقامت تحصیلی یا کاری از داخل مالزی روال عادی نیست؛ مسیر درست، گرفتن مجوز از پیش است.

مهاجرت تحصیلی به مالزی

تحصیل رایج‌ترین مسیر ایرانی‌ها به مالزی است. پس از گرفتن پذیرش از دانشگاه یا مؤسسه‌ی مجاز، درخواست Student Pass از طریق سامانه‌ی EMGS (Education Malaysia Global Services) و معمولاً به‌وسیله‌ی خود دانشگاه ثبت می‌شود و متقاضی باید هنگام درخواست خارج از مالزی باشد. بعد از تأیید، نامه‌ی eVAL صادر می‌شود و با آن وارد کشور می‌شوید. برای آشنایی با دانشگاه‌ها و مراحل پذیرش، راهنمای تحصیل در مالزی را ببینید.

هزینه‌ی تحصیل و مالیات جدید

شهریه به دانشگاه، رشته و مقطع بستگی دارد و یک عدد واحد برای آن وجود ندارد. چیزی که بسیاری از خانواده‌ها هنوز در بودجه‌شان حساب نمی‌کنند، مالیات خدمات ۶ درصدی است که از ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ روی شهریه‌ی دانشجویان بین‌المللی اعمال می‌شود. وقتی شهریه را از دانشگاه استعلام می‌کنید، بپرسید رقم اعلام‌شده این مالیات را شامل می‌شود یا نه.

کار دانشجویی: انتظار واقع‌بینانه

این همان جایی است که بیشترین سوءتفاهم را می‌بینم. دانشجوی بین‌المللی در مالزی فقط در تعطیلات بین ترم یا تعطیلات بیش از ۷ روز، حداکثر ۲۰ ساعت در هفته و با مجوز قبلی اداره‌ی مهاجرت می‌تواند کار کند. درخواست از طریق دانشگاه ثبت می‌شود و مشاغل مجاز هم محدود است، مثل رستوران، هتل، پمپ بنزین و فروشگاه‌های کوچک. پس اگر برنامه‌ی مالی شما بر اساس کار در طول ترم است، باید آن را از نو بچینید. جزئیات بیشتر در مقاله‌ی کار دانشجویی در مالزی آمده است.

بعد از فارغ‌التحصیلی چه می‌شود؟

تحصیل در مالزی خودبه‌خود به اجازه‌ی کار یا اقامت دائم ختم نمی‌شود. اگر بخواهید بعد از تحصیل بمانید، معمولاً باید مثل هر متخصص خارجی دیگری کارفرمایی پیدا کنید که برایتان Employment Pass بگیرد و حقوق پیشنهادی‌اش به حداقل‌های جدید برسد. برای یک فارغ‌التحصیل تازه‌کار، رسیدن به حقوق پایه‌ی ۵ هزار رینگیت آسان نیست و این را باید از روز اول در نظر داشت.

مهاجرت کاری با Employment Pass

Employment Pass مجوزی است که کارفرمای مالزیایی برای متخصص خارجی می‌گیرد و فقط برای کار در همان شرکت معتبر است. اگر کارفرما را عوض کنید، درخواست تازه لازم است. از ۱ ژوئن ۲۰۲۶ حداقل حقوق این مجوز تقریباً دو برابر شده و فقط حقوق پایه حساب می‌شود؛ یعنی پاداش، کمیسیون و مزایا در رسیدن به حد نصاب به حساب نمی‌آیند.

دو تغییر دیگر هم مهم است. اول، دارندگان دسته‌ی سوم هم برای درخواست‌های ثبت‌شده از ۱ ژوئن ۲۰۲۶ اجازه‌ی آوردن خانواده را پیدا کرده‌اند؛ پیش از این، این امکان فقط برای دسته‌ی اول و دوم بود. دوم، کارفرمایان برای دسته‌های دوم و سوم باید برنامه‌ی جانشین‌پروری داشته باشند، یعنی نشان دهند در چند سال آینده یک نیروی محلی را برای آن نقش آموزش می‌دهند. این یعنی دولت مالزی Employment Pass را مجوزی موقت برای انتقال مهارت می‌بیند، نه مقدمه‌ی اقامت همیشگی.

در عمل، کار پیدا کردن از ایران با این سقف حقوق برای رشته‌هایی مثل فناوری اطلاعات، مهندسی تخصصی، مالی و مدیریت ارشد شانس واقعی دارد و برای مشاغل عمومی بسیار دشوار است. برای شناخت بازار و نحوه‌ی کاریابی، مقاله‌ی کار در مالزی را بخوانید.

Residence Pass-Talent برای متخصصان باسابقه

اگر چند سال با Employment Pass در مالزی کار کرده باشید، Residence Pass-Talent گزینه‌ی بعدی است. طبق شرایط اعلام‌شده‌ی TalentCorp، باید دست‌کم سه سال پیوسته در مالزی کار کرده باشید، حقوق پایه‌ی ماهانه‌تان حداقل ۱۵ هزار رینگیت باشد، دست‌کم پنج سال سابقه‌ی کار کلی و مدرک دانشگاهی یا حرفه‌ای داشته باشید و حداقل دو سال مالیات بر درآمد در مالزی پرداخته باشید. این مجوز تا ۱۰ سال اعتبار دارد، به کارفرمای خاصی وابسته نیست و همسر دارنده‌ی آن هم می‌تواند بدون Employment Pass جداگانه کار کند.

اقامت بلندمدت از طریق MM2H

برنامه‌ی Malaysia My Second Home (MM2H) برای کسانی است که می‌خواهند بدون کار کردن، با اتکا به سرمایه‌ی خود در مالزی زندگی کنند. این برنامه پس از بازطراحی، چهار سطح دارد:

• نقره‌ای: سپرده‌ی ثابت ۱۵۰ هزار دلار، خرید ملک حداقل ۶۰۰ هزار رینگیت، اقامت ۵ ساله
• طلایی: سپرده‌ی ۵۰۰ هزار دلار، ملک حداقل ۱ میلیون رینگیت، اقامت ۱۵ ساله
• پلاتینیوم: سپرده‌ی ۱ میلیون دلار، ملک حداقل ۲ میلیون رینگیت، اقامت ۲۰ ساله و تنها سطحی که اجازه‌ی کار و فعالیت تجاری می‌دهد
• مناطق ویژه‌ی اقتصادی: سپرده‌ی ۶۵ هزار دلار برای ۲۱ تا ۴۹ سال و ۳۲ هزار دلار برای ۵۰ سال به بالا، با اقامت ۱۰ ساله در منطقه‌ی مشخص‌شده

چند نکته را معمولاً خانواده‌ها دیر متوجه می‌شوند. خرید ملک در سطوح اصلی اجباری است و تا ۱۰ سال نمی‌توان آن را فروخت. متقاضیان زیر ۵۰ سال باید هر سال مجموعاً دست‌کم ۹۰ روز در مالزی باشند. حداقل سن عمومی ۲۵ سال است و درخواست فقط از طریق شرکت‌های دارای مجوز MM2H ثبت می‌شود. مهم‌تر از همه، MM2H دیگر مسیر اقامت دائم نیست و حتی سطح پلاتینیوم هم مجوز ۲۰ ساله است، نه اقامت دائم. اطلاعات تکمیلی را در مقاله‌ی ویزای بازنشستگی مالزی ببینید.

ثبت شرکت، سرمایه‌گذاری و دورکاری

ثبت شرکت در مالزی برای خارجی‌ها امکان‌پذیر است، اما ثبت شرکت به‌تنهایی اقامت نمی‌آورد. برای اینکه شرکت شما بتواند برای مدیر یا کارمند خارجی Employment Pass بگیرد، باید در بخش خدمات اتباع خارجی (ESD) ثبت شود و سرمایه‌ی پرداخت‌شده‌ی آن به حداقل لازم برسد؛ برای شرکتی که تماماً متعلق به خارجی‌هاست، این رقم بسته به نوع فعالیت از حدود ۵۰۰ هزار رینگیت شروع می‌شود. علاوه بر سرمایه، شرکت باید فعالیت واقعی، دفتر و حساب بانکی فعال داشته باشد. شرایط این مسیر را در مقاله‌ی سرمایه گذاری در مالزی بیشتر توضیح داده‌ام.

برای فریلنسرها و کارمندان دورکار شرکت‌های خارجی، ویزای DE Rantau وجود دارد. شرط درآمد سالانه برای فعالان حوزه‌ی فناوری دیجیتال ۲۴ هزار دلار و برای سایر مشاغل ۶۰ هزار دلار است و مجوز ۱۲ ماهه با امکان یک بار تمدید ۱۲ ماهه صادر می‌شود. این ویزا هم اجازه‌ی کار برای کارفرمای مالزیایی نمی‌دهد و مسیر اقامت دائم نیست.

اقامت از طریق ازدواج و خانواده

همسر خارجی یک شهروند مالزی با Long-Term Social Visit Pass در مالزی اقامت می‌کند. این مجوز با حمایت همسر مالزیایی صادر می‌شود، اعتبار آن از چند ماه تا حداکثر ۵ سال است و معمولاً در بار اول کوتاه‌تر داده می‌شود. همسر خارجی می‌تواند با گرفتن تأییدیه‌ی کار روی همین مجوز، بدون Employment Pass کار کند. پس از حدود ۵ سال زندگی مشترک و اقامت در مالزی هم می‌تواند برای اقامت دائم درخواست بدهد. مراحل ثبت ازدواج را در مقاله‌ی ازدواج در مالزی نوشته‌ام.

اگر یکی از اعضای خانواده با Employment Pass یا Residence Pass-Talent در مالزی کار کند، همسر و فرزندانش می‌توانند مجوز همراه بگیرند. اعتبار این مجوزها به مجوز فرد اصلی وابسته است؛ یعنی اگر قرارداد کار تمام شود، اقامت خانواده هم در خطر قرار می‌گیرد.

اقامت دائم و تابعیت مالزی

اقامت دائم مالزی (Entry Permit) با هیچ‌یک از مجوزهای بالا خودبه‌خود به دست نمی‌آید. روشن‌ترین مسیرها مربوط به همسر و فرزند شهروندان مالزی است. برای خارجی‌هایی که پیوند خانوادگی ندارند، اقامت دائم معمولاً برای متخصصان برجسته یا سرمایه‌گذاران بزرگ و به صلاح‌دید دولت بررسی می‌شود و سیستم امتیازی شفاف یا جدول زمانی قطعی ندارد. به همین دلیل وقتی کسی وعده‌ی «اقامت دائم مالزی بعد از چند سال کار» می‌دهد، به آن با تردید نگاه کنید.

تابعیت از این هم سخت‌تر است. طبق اصل ۱۹ قانون اساسی و راهنمای اداره‌ی ثبت ملی مالزی، متقاضی تابعیت از راه اقامت باید دست‌کم ۲۱ سال سن داشته باشد، در ۱۲ سال گذشته حداقل ۱۰ سال در مالزی زندگی کرده باشد که ۱۲ ماه آخر آن پیوسته باشد، به زبان مالایی تسلط کافی داشته باشد و دو شهروند مالزیایی او را معرفی کنند. مالزی تابعیت دوگانه را برای بزرگسالان نمی‌پذیرد. اصلاحیه‌ی قانون اساسی که در سال ۲۰۲۴ تصویب شد هم برخی قواعد تابعیت همسران و فرزندان را تغییر داده است؛ اگر از این مسیر اقدام می‌کنید، وضعیت اجرای آن را در زمان درخواست بررسی کنید.

هزینه‌ی مهاجرت به مالزی

هر کسی که یک رقم ثابت به‌عنوان «هزینه‌ی مهاجرت به مالزی» اعلام می‌کند، دارد ساده‌سازی می‌کند. هزینه‌ی واقعی از مسیر شما می‌آید:

• در مسیر تحصیلی: شهریه به‌اضافه‌ی ۶ درصد مالیات، هزینه‌ی EMGS و معاینه‌ی پزشکی، بیمه‌ی درمانی، اجاره و هزینه‌ی زندگی
• در مسیر کاری: بیشتر هزینه‌های مجوز را کارفرما می‌پردازد، اما هزینه‌ی جابه‌جایی، اجاره‌ی چند ماه اول و پیش‌پرداخت مسکن با شماست
• در MM2H: سپرده‌ی ثابت، خرید ملک، هزینه‌ی شرکت واسطه، بیمه‌ی درمانی و هزینه‌ی زندگی
• در مسیر شرکت: سرمایه‌ی پرداخت‌شده، اجاره‌ی دفتر، حسابداری و حقوق کارکنان

هزینه‌ی زندگی هم بین کوالالامپور، پنانگ و شهرهای کوچک‌تر تفاوت زیادی دارد. برای تخمین واقعی، مقاله‌ی زندگی در مالزی را ببینید.

نکاتی که مخصوص متقاضیان ایرانی است

• بانکداری و انتقال پول: در سال ۲۰۱۹ بانک‌های مالزی حساب تعداد زیادی از ایرانی‌ها را به‌خاطر ملاحظات تحریمی بستند. هنوز هم باز کردن حساب برای ایرانی‌ها ممکن است با سخت‌گیری همراه باشد. پیش از هر تعهد مالی، به‌ویژه سپرده‌ی MM2H یا سرمایه‌ی شرکت، مسیر انتقال و نگهداری پول را مشخص کنید.
• ترجمه و تأیید مدارک: مدارک تحصیلی و هویتی را با ترجمه‌ی رسمی و تأییدهای لازم آماده کنید و پیش از ارسال، از دانشگاه یا کارفرما بپرسید چه نوع تأییدی می‌خواهند.
• پناهندگی: مالزی عضو کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان نیست و پناهجویان در آن اجازه‌ی قانونی کار ندارند. ورود با ویزای توریستی به امید ماندن و درخواست پناهندگی، شما را در وضعیت بسیار شکننده‌ای قرار می‌دهد.
• وعده‌های تضمینی: هیچ مرجع رسمی در مالزی اقامت یا پذیرش را «تضمینی» صادر نمی‌کند. اگر کسی چنین وعده‌ای داد، دلیل خوبی است که بیشتر تحقیق کنید.

اشتباهات رایج متقاضیان

• برنامه‌ریزی مالی بر اساس کار دانشجویی در طول ترم، در حالی که کار فقط در تعطیلات مجاز است.
• محاسبه‌ی حقوق Employment Pass با مزایا و پاداش، در حالی که فقط حقوق پایه ملاک است.
• فرض اینکه ثبت شرکت یا خرید ملک، به‌تنهایی اقامت می‌دهد.
• انتخاب MM2H به امید رسیدن به اقامت دائم یا پاسپورت.
• پر کردن فرم MDAC در سایت‌های غیررسمی که برای یک فرم رایگان پول می‌گیرند.
• تصمیم‌گیری بر اساس اطلاعات چند سال پیش؛ قوانین Employment Pass و MM2H در دو سال اخیر به‌طور جدی تغییر کرده‌اند.

پرسش‌های متداول

آیا با تحصیل در مالزی می‌توان اقامت دائم گرفت؟

خیر. Student Pass فقط برای دوره‌ی تحصیل است و سال‌های تحصیل مستقیماً به اقامت دائم منجر نمی‌شود. برای ماندن بعد از تحصیل معمولاً باید Employment Pass بگیرید.

آیا بدون مدرک زبان می‌شود به مالزی مهاجرت کرد؟

بستگی به مسیر دارد. دانشگاه‌ها برای دوره‌های انگلیسی معمولاً مدرک زبان یا آزمون داخلی می‌خواهند و کارفرما هم در عمل تسلط به انگلیسی را می‌سنجد. MM2H شرط زبان رسمی ندارد، اما برای تابعیت تسلط به زبان مالایی لازم است.

آیا دارنده‌ی Employment Pass دسته‌ی سوم می‌تواند خانواده‌اش را بیاورد؟

بله، برای درخواست‌هایی که از ۱ ژوئن ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند این امکان فراهم شده است، هرچند صدور مجوز همراه همچنان به تأیید اداره‌ی مهاجرت بستگی دارد.

با چند سال کار در مالزی می‌توان اقامت دائم گرفت؟

عدد مشخصی وجود ندارد. اقامت دائم برای خارجی‌های بدون پیوند خانوادگی صلاح‌دیدی است. مسیر قابل پیش‌بینی‌تر برای متخصصان، رسیدن به Residence Pass-Talent با اعتبار ۱۰ ساله است.

جمع‌بندی

مهاجرت به مالزی وقتی موفق است که از اول با انتظار درست شروع شود. اگر دانشجو هستید، هزینه‌ی کامل تحصیل را بدون اتکا به کار دانشجویی تأمین کنید و برای بعد از فارغ‌التحصیلی نقشه داشته باشید. اگر متخصص هستید، اول ببینید حقوق پایه‌ای که در رشته‌ی شما پرداخت می‌شود به حداقل‌های جدید Employment Pass می‌رسد یا نه. اگر به MM2H فکر می‌کنید، مسئله‌ی انتقال پول و الزام خرید ملک را قبل از هر قراردادی حل کنید.

پیشنهاد من این است که هدف چند سال آینده‌تان را صادقانه مشخص کنید: آیا می‌خواهید چند سال در مالزی درس بخوانید، کار کنید یا زندگی کنید، یا دنبال اقامت دائم و پاسپورت هستید؟ اگر پاسخ دومی است، شاید بهتر باشد مالزی را به‌عنوان یک مرحله ببینید، نه مقصد نهایی. و مهم‌تر از همه، پیش از هر پرداختی، شرایط مسیرتان را با منبع رسمی همان روز تطبیق دهید.