خلاصه فوری: تحصیل در بسیاری از دانشگاههای دولتی کمهزینه است |
بورسیه DAAD (حدود ۸۵۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه) |
بورسیه ملی (Deutschlandstipendium): ۳۰۰ یورو در ماه |
ددلاین بورسیهها: معمولاً پاییز و زمستان
آخرین بهروزرسانی: فوریه ۲۰۲۶ | منابع: DAAD + وزارت آموزش آلمان
تحصیل با هزینه پایین؛ از دانشگاههای کمهزینه تا بورسیههای فولفاند
نکته کلیدی ۲۰۲۶:
در آلمان دو مفهوم متفاوت وجود دارد:
۱) تحصیل رایگان/کمهزینه (که در بسیاری از دانشگاههای دولتی رایج است) و
۲) بورسیه تحصیلی (که میتواند هزینه زندگی شما را هم پوشش دهد).
شما میتوانید همزمان از هر دو استفاده کنید.
بورسیه تحصیلی آلمان راهی برای پوشش هزینههای زندگی در کشوری است که شهریه دانشگاههایش در بسیاری از ایالتها بسیار پایین است.
دانشجویان ایرانی میتوانند برای بورسیههایی مانند DAAD اقدام کنند که کمکهزینه ماهانه پرداخت میکند.
۱) تحصیل رایگان در آلمان (بدون نیاز به بورسیه)
قبل از اینکه به سراغ بورسیهها برویم، باید بدانید که سیستم آموزشی آلمان ذاتاً کمهزینه است.
دانشگاههای دولتی: در بسیاری از ایالتها تحصیل در مقاطع مختلف شهریه جداگانه ندارد یا بسیار پایین است (برای برخی ایالتها/شرایط، استثنا وجود دارد).
هزینه ترمی (Semesterbeitrag): معمولاً مبلغی بین ۱۰۰ تا ۳۵۰ یورو در ترم است و گاهی شامل خدمات دانشجویی/حملونقل هم میشود (بسته به دانشگاه و شهر).
۲) بورسیه DAAD: محبوبترین فول فاند آلمان
سرویس تبادل آکادمیک آلمان (DAAD) یکی از شناختهشدهترین منابع بورسیه برای دانشجویان بینالمللی است.
مبلغ بورسیه: (نمونه رایج) ماهانه ۹۳۴ یورو برای ارشد و ۱,۲۰۰ یورو برای دکتری.
پوشش اضافی: بسته به برنامه میتواند شامل بیمه درمانی، هزینه سفر و کمکهزینه اجاره باشد.
شرایط: بسته به رشته/برنامه متفاوت است (مثل سابقه کار، زبان، زمان فارغالتحصیلی).
۳) بورسیه ملی آلمان (Deutschlandstipendium)
این بورسیه بر اساس شایستگی تحصیلی (بدون در نظر گرفتن درآمد) اعطا میشود.
مبلغ: ۳۰۰ یورو در ماه (۱۵۰ یورو دولت + ۱۵۰ یورو اسپانسر).
مزیت: معمولاً فرآیندش از برخی بورسیههای فولفاند سادهتر است و توسط دانشگاهها مدیریت میشود.
۴) بورسیه بنیادهای سیاسی و مذهبی
بنیادهای مختلفی در آلمان به دانشجویان ممتاز با زمینههای فکری/اجتماعی مشخص بورسیه میدهند:
نام بنیاد
تمرکز و شرایط
بنیاد هاینریش بل (Heinrich Böll)
تمرکز بر محیط زیست، دموکراسی و حقوق بشر (شرایط بسته به برنامه).
بنیاد کنراد آدناور (Konrad-Adenauer)
برای ارشد/دکتری (شرایط بسته به برنامه و رزومه).
بنیاد فریدریش ایبرت (Friedrich Ebert)
برای دانشجویان ممتاز (با معیارهای خاص هر برنامه).
۵) لیست دانشگاههای رایگان/کمهزینه برتر آلمان
حتی اگر بورسیه نگیرید، در بسیاری از دانشگاههای دولتی شهریه جداگانه ندارید (اما هزینه زندگی دارید):
دانشگاه فنی مونیخ (TUM) – (توجه: برخی رشتهها ممکن است سیاست شهریه متفاوت داشته باشند)
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ (LMU)
دانشگاه هایدلبرگ (Heidelberg University)
دانشگاه آزاد برلین (Free University of Berlin)
دانشگاه هامبورگ (University of Hamburg)
دانشگاه فنی آخن (RWTH Aachen)
۶) کار دانشجویی: مکمل بورسیه
اگر بورسیه کامل نگرفتید، کار دانشجویی میتواند بخشی از هزینهها را پوشش دهد.
اجازه کار: قوانین کار دانشجویی به نوع اقامت و مقررات روز بستگی دارد (عدد دقیق را از منبع رسمی چک کنید).
درآمد: حداقل دستمزد ساعتی متغیر است و سالانه تغییر میکند.
شانس دریافت بورسیه
آیا رزومه شما برای دریافت بورسیه DAAD یا بورسیههای دانشگاهی مناسب است؟