اقامت انگلستان ۲۰۲۶: ILR، تابعیت، پاسپورت، eVisa و ابطال اقامت

اقامت انگلستان به دو مرحله‌ی اصلی تقسیم می‌شود: اقامت موقت با ویزای کاری، تحصیلی، خانوادگی یا کسب‌وکار، و اقامت دائم (ILR یا Settlement) که حق ماندن بدون محدودیت زمانی می‌دهد. بعد از ILR هم می‌توان برای تابعیت و پاسپورت بریتانیا درخواست داد. مدت لازم برای رسیدن به ILR تا امروز بسته به نوع ویزا از سه تا ده سال بوده است.

نکته‌ی مهم این است که دولت بریتانیا قوانین تسویه (settlement) را در حال سخت‌گیرانه‌تر کردن اعلام کرده و ممکن است مدت لازم برای ILR در مسیرهای مختلف تغییر کند. پیش از برنامه‌ریزی بلندمدت، سند رسمی GOV.UK را بخوانید. در این راهنما تفاوت اقامت موقت و دائم، مسیرها، شرط‌های عمومی، تابعیت، تغییر از BRP به eVisa، هزینه‌ها و دلایل ابطال اقامت توضیح داده می‌شود.

اقامت انگلستان ۲۰۲۶: ILR، تابعیت، پاسپورت، eVisa و ابطال اقامت

۱. تفاوت اقامت موقت و اقامت دائم

اقامت موقت (Leave to Remain) برای مدت مشخص صادر می‌شود، به نوع ویزا وابسته است و باید پیش از پایان تمدید شود. اقامت دائم (Indefinite Leave to Remain) یعنی حق زندگی، کار و تحصیل در بریتانیا بدون مهلت و بدون نیاز به ویزای موقت. دارنده‌ی ILR معمولاً به خدمات عمومی دسترسی کامل‌تری دارد، ولی ILR هم در شرایطی قابل ابطال است.

۲. مسیرهای رسیدن به اقامت دائم

مدت لازم بسته به ویزای شما فرق می‌کند. جدول زیر مسیرها را تا امروز نشان می‌دهد و قوانین ممکن است تغییر کنند.

ویزا یا مسیر مدت تا ILR (تا امروز) نکته
Skilled Worker ۵ سال کار پیوسته برای کارفرمای دارای مجوز و حقوق مطابق قانون
ویزای همسر یا شریک (Partner) ۵ سال رابطه‌ی واقعی با شهروند یا دارنده‌ی ILR و رعایت شرط مالی
Innovator Founder ۳ سال کسب‌وکار نوآورانه‌ی تأییدشده و رعایت معیارهای پیشرفت
Global Talent ۳ یا ۵ سال بسته به نوع تأیید استعداد
اقامت طولانی (Long Residence) ۱۰ سال اقامت قانونی پیوسته، مثلاً ترکیب ویزاهای مختلف

ویزای دانشجویی مستقیم به ILR نمی‌رسد؛ سال‌های تحصیل بیشتر در مسیر اقامت طولانی ده‌ساله حساب می‌شود. دانشجو باید بعد از تحصیل با ویزای فارغ‌التحصیلان یا ویزای کاری مسیر خود را ادامه دهد. برای اینکه کار با ویزای کاری چطور پیش می‌رود، کار در انگلستان را بخوانید.

۳. تغییرات اعلام‌شده در قوانین تسویه

دولت بریتانیا اصلاح سیستم تسویه را اعلام کرده که در آن ILR فقط بر اساس مدت زمان نیست و معیارهایی مثل درآمد، مشارکت در جامعه، مهارت زبان و سابقه‌ی پرداخت مالیات اهمیت پیدا می‌کنند و برای بعضی گروه‌ها مدت انتظار طولانی‌تر می‌شود. جزئیات اجرایی، مهلت‌های انتقالی و شمول آن بر کسانی که پیش‌تر ویزا گرفته‌اند باید در اسناد رسمی خوانده شود. به همین دلیل این صفحه فقط چارچوب کلی را می‌دهد و عدد قطعی نمی‌دهد.

۴. شرایط عمومی اخذ ILR

مستقل از مسیر، چند شرط تقریباً همیشه وجود دارد. اول، شرط حضور: غیبت از بریتانیا در هر دوره‌ی ۱۲ ماهه نباید بیش از ۱۸۰ روز باشد. دوم، آزمون Life in the UK که دانش فرهنگ، تاریخ و قوانین را می‌سنجد (برای بعضی سنین معاف است). سوم، اثبات زبان انگلیسی؛ مدرک معتبر یا مدرک تحصیلی بریتانیا. چهارم، حسن سابقه (Good Character): نداشتن جرم جدی، رعایت قوانین مهاجرتی و پرداخت مالیات.

۵. تابعیت و پاسپورت بریتانیا

تابعیت از طریق ثبت‌نام (Naturalisation) مرحله‌ی بعد از ILR است. شرط‌های رایج شامل گذشت دست‌کم ۱۲ ماه از دریافت ILR (برای همسر شهروند بریتانیایی شرط متفاوت است)، پنج سال سکونت در بریتانیا با رعایت سقف روزهای غیبت و حسن سابقه است. به‌طور معمول مجموع غیبت در پنج سال نباید از ۴۵۰ روز بیشتر باشد و در ۱۲ ماه آخر نباید از ۹۰ روز بیشتر باشد. پاسپورت بریتانیا حق رأی و حضور دائم در کشور را برای شهروند فراهم می‌کند. پیش از تصمیم، آثار حقوقی گرفتن تابعیت دوم، از جمله وضعیت شهروندی ایران، را با مشاور حقوقی بررسی کنید.

۶. اقامت از راه تولد

تولد در بریتانیا به‌تنهایی تابعیت نمی‌دهد. کودک زمانی خودبه‌خود شهروند می‌شود که هنگام تولد حداقل یکی از والدین شهروند بریتانیا یا دارنده‌ی ILR باشد. در غیر این صورت وضعیت کودک معمولاً به وضعیت والدین وابسته است و باید ثبت شود. ویدیوی زیر مرور کلی این بخش را دارد.

۷. از BRP به eVisa

وزارت کشور بریتانیا کارت اقامت بیومتریک (BRP) را به‌تدریج حذف کرده و وضعیت اقامتی در حساب دیجیتال UKVI ثبت می‌شود. برای اثبات حق کار یا اجاره باید از کد اشتراک (share code) استفاده کنید. حساب خود را بسازید و مشخصات پاسپورت و ایمیل را به‌روز نگه دارید. اگر پاسپورت عوض شد، آن را در حساب ثبت کنید. در مرز هم ممکن است پاسپورت اسکن شود و وضعیت از سامانه خوانده شود.

۸. هزینه‌های اقامت

هزینه‌ی درخواست ILR، شهروندی، آزمون Life in the UK و IHS هر سال به‌روزرسانی می‌شود. در سال‌های اخیر هزینه‌ی ILR چند هزار پوند بوده و هزینه‌ی شهروندی هم بیش از هزار پوند است؛ رقم دقیق را از صفحه‌ی رسمی هزینه‌های مهاجرت ببینید. IHS برای بیشتر ویزاها ۱٬۰۳۵ پوند در سال و برای دانشجو ۷۷۶ پوند در سال است. هزینه‌های جانبی مثل وکیل، ترجمه و آزمون زبان را هم در بودجه بیاورید.

۹. شرایط ابطال اقامت دائم

ILR دائمی به معنای مطلق نیست. اگر بیش از دو سال پیاپی خارج از بریتانیا بمانید، معمولاً ILR خودبه‌خود منقضی می‌شود مگر ویزای بازگشت مقیم بگیرید. ارتکاب جرم سنگین، فریب در مدارک یا ازدواج صوری هم می‌تواند به ابطال و اخراج بینجامد. بعد از شهروندی قوانین سلب تابعیت بسیار محدودتر است.

۱۰. تمدید ویزا در مسیر اقامت

در مسیر ILR معمولاً چند بار ویزا تمدید می‌شود: برای مثال Skilled Worker ممکن است برای دوره‌های چندساله صادر شود و باید پیش از پایان، با CoS تازه یا قرارداد ادامه‌دار تمدید شود. اگر کارفرما را عوض کنید، باید ویزای جدید یا تغییر کارفرما را ثبت کنید و فاصله‌ی بین دو کار نباید به قطع ویزا بینجامد. تمدید را حداکثر چند هفته پیش از پایان ویزا ثبت کنید، چون ماندن بیش از مدت مجاز وضعیت قانونی را به خطر می‌اندازد. برای بیمه و هزینه‌ها، IHS هر بار با درخواست پرداخت می‌شود.

۱۱. مدارک رایج برای درخواست ILR

مدارک معمول شامل پاسپورت‌ها، سوابق سفر برای شمارش روزهای غیبت، گواهی قبولی در آزمون Life in the UK، مدرک زبان یا مدرک تحصیلی معتبر، فیش حقوقی و نامه‌ی کارفرما برای مسیر کاری، گواهی مالیاتی و مدارک سکونت است. برای ویزای همسر، شواهد زندگی مشترک مانند قبض و حساب مشترک و برای مسیر کسب‌وکار مدارک پیشرفت کسب‌وکار لازم است. فهرست رسمی را قبل از جمع‌آوری مدارک ببینید.

۱۲. برنامه‌ریزی گام‌به‌گام

از همان روز اول، یک پرونده‌ی منظم بسازید: اسکن همه‌ی ویزاها و نتیجه‌ها، رسیدهای پرداخت، فیش حقوقی ماهانه، تاریخ هر سفر خارج از بریتانیا و نامه‌ی کارفرمایان. حدود یک سال قبل از رسیدن به مهلت ILR، شرط حضور، آزمون Life in the UK و زبان را بررسی کنید. اگر قصد درخواست تابعیت هم دارید، روزهای غیبت را با قانون ۴۵۰ و ۹۰ روزه جدا حساب کنید. برای شناخت مسیرهای ورود، ویزای انگلستان و برای هزینه‌ها و شرایط زندگی بعد از اقامت، زندگی در انگلستان را بخوانید.

۱۳. خانواده و وابستگان

همسر و فرزندان معمولاً با ویزای وابسته همراه می‌شوند و مسیر آن‌ها معمولاً به وضعیت متقاضی اصلی گره خورده است؛ یعنی زمان ILR وابستگان معمولاً با زمان ILR متقاضی اصلی هم‌خوان می‌شود. فرزندانی که در بریتانیا متولد می‌شوند یا بزرگ می‌شوند، در شرایطی راه‌های ثبت جداگانه برای تابعیت دارند. اگر رابطه‌ی خانوادگی تغییر کند، مثلاً جدایی یا فوت، وضعیت ویزای وابسته به قوانین ویژه تبعیت می‌کند و باید زود مشاوره‌ی حقوقی بگیرید.

جمع‌بندی

رسیدن به ILR و تابعیت مسیری چندساله است که با مدارک منظم، رعایت شرط حضور و پیگیری قوانین روز موفق می‌شود. پیش از هر تصمیم مهم، آخرین راهنمای GOV.UK را بخوانید و در صورت پیچیده بودن پرونده از وکیل مهاجرت مجاز کمک بگیرید.

اشتباهات رایج

گذراندن روزهای غیبت بیش از حد. سفرهای طولانی، حتی برای کار یا خانواده، شمارش را به خطر می‌اندازد.

نگه نداشتن مدارک سال‌ها. فیش حقوقی، قرارداد، پاسپورت و گواهی مالیاتی را جمع کنید.

اتکا به قانون قدیمی. قوانین تسویه در حال تغییر است؛ قبل از برنامه‌ریزی سند رسمی را بخوانید.

فرض اینکه تحصیل به‌تنهایی ILR می‌دهد. ویزای دانشجویی مسیر مستقیم نیست.

پرسش‌های متداول

بعد از چند سال می‌توان ILR گرفت؟
تا امروز برای Skilled Worker و ویزای همسر پنج سال، برای Innovator Founder سه سال و برای اقامت طولانی ده سال. قوانین ممکن است تغییر کنند؛ سند رسمی را بخوانید.
آیا با اقامت انگلستان نیازی به ویزای شینگن نیست؟
خیر. بریتانیا عضو شینگن نیست و اقامت بریتانیا ایرانی‌ها را از ویزای شینگن معاف نمی‌کند، گرچه داشتن اقامت بریتانیا معمولاً روند را ساده‌تر می‌کند.
ساده‌ترین مسیر اقامت چیست؟
بستگی به شرایط دارد. رایج‌ترین مسیرها تحصیل و بعد ویزای فارغ‌التحصیلان و بعد Skilled Worker، یا استخدام مستقیم با Skilled Worker است.
آیا تحصیل مستقیم به اقامت دائم می‌رسد؟
خیر. تحصیل به‌تنهایی به ILR نمی‌رسد؛ باید بعد از آن به ویزای کاری یا مسیر دیگری برسید.

مطالب پارس مهاجرت را در Google دنبال کنید

پارس مهاجرت را به منابع مورد علاقه خود در Google اضافه کنید تا مطالب و راهنماهای جدید مهاجرتی را راحت‌تر دنبال کنید.

13 دیدگاه

  1. طبق اطلاعاتی که در مقاله تحصیل در انگلستان قرار داده بودین مهاجرت از طریق تحصیل در این کشور مناسب تر

  2. با سلام و تشکر از مقاله های خوبتون من 28 ساله دارای مدرک دامپزشکی هستم و تجربه کاری 7ساله دارم ایا این کشور برای من مناسب برای مهاجرت هست؟

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *