تحصیل کارشناسی در انگلستان ۲۰۲۶: شرایط پذیرش ایرانی‌ها، UCAS، فاندیشن، هزینه و ویزا

مقطع کارشناسی در انگلستان برای ایرانی‌ها مسیری است که اغلب با یک سوءتفاهم شروع می‌شود: خیلی‌ها فکر می‌کنند با دیپلم یا پیش‌دانشگاهی می‌شود مستقیم وارد سال اول شد، در حالی که پذیرش مستقیم از دانشگاهی به دانشگاه دیگر فرق می‌کند و بسیاری از دانشگاه‌ها برای مدرک ایرانی یا یک سال فاندیشن می‌خواهند یا نمره‌ی بالای پیش‌دانشگاهی. بعد از آن، موضوع UCAS، ویزا، شهریه و تأمین مالی هم هست.

در این راهنما، از نگاه یک مشاور تحصیلی، مسیر را به ترتیب می‌گویم: ساختار دوره‌ها، شرایط پذیرش ایرانی‌ها، فاندیشن، درخواست از طریق UCAS، هزینه‌ها و ویزای Student. اعدادی که زمان‌دار هستند (مثل مهلت‌ها و هزینه‌ی ویزا) را از صفحه‌های رسمی بررسی کرده‌ام و تاریخ بررسی‌شان را در جمع‌بندی و کادر منبع پایین مقاله می‌بینید.

ساختار مدرک کارشناسی در انگلستان

در انگلستان، ولز و ایرلند شمالی دوره‌ی لیسانس معمولاً سه سال است. در اسکاتلند معمولاً چهار سال طول می‌کشد. دوره‌هایی که یک سال کارآموزی یا سال تحصیلی در خارج دارند (sandwich) چهار ساله‌اند و دوره‌های ادغام‌شده‌ی مهندسی و علوم (مثل MEng یا MSci) هم معمولاً چهار سال هستند و در پایان مدرک سطح ارشد می‌دهند.

عنوان مدرک بسته به رشته BA، BSc، BEng یا LLB است. دوره‌ی کارشناسی در انگلستان رویکرد تخصصی‌تری از خیلی از دانشگاه‌های ایران دارد: از همان سال اول عمدتاً درس‌های رشته‌ی خودتان را می‌خوانید و درس‌های عمومی کمتر است. این برای کسی که رشته‌اش را مطمئن انتخاب کرده مزیت است و برای کسی که هنوز مردد است ریسک. تغییر رشته بعد از شروع هم همیشه ممکن نیست و باید با دانشگاه هماهنگ شود.

شرایط پذیرش برای دارندگان مدرک ایرانی

قانون واحدی وجود ندارد؛ هر دانشگاه برای ایران صفحه‌ی اختصاصی دارد. برای نمونه، دانشگاه شفیلد در صفحه‌ی ایران (به‌روزرسانی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶) برای ورود مستقیم به کارشناسی دیپلم به‌همراه گواهی پیش‌دانشگاهی با نمره‌ی بالا می‌خواهد، یا سه درس A-level، یا دیپلم IB. اگر این شرایط را نداشته باشید، راه معمول سال بنیادی (International Foundation Year) از طریق کالج بین‌المللی دانشگاه است. دانشگاه‌های دیگر ممکن است سخت‌گیرتر یا منعطف‌تر باشند، و رشته‌های پرتقاضا (مهندسی، علوم کامپیوتر، حقوق، پزشکی) معمولاً نمره‌ی بالاتری می‌خواهند.

توصیه‌ی عملی من: سه یا چهار دانشگاه را انتخاب کنید، صفحه‌ی ایران هر کدام را بخوانید و فقط به همان اتکا کنید. اگر نمره‌ی لازم برای رشته‌ی دلخواه مشخص نیست، پیش از ارسال درخواست از واحد پذیرش بین‌المللی بپرسید.

مدارک معمول

• دیپلم و گواهی پیش‌دانشگاهی (یا نمره‌های آن)، با ترجمه‌ی رسمی و مهر لازم
• مدرک زبان انگلیسی در سطحی که دانشگاه تعیین کرده؛ برای ویزای Student در سطح مدرک، حداقل B2 لازم است
• بیانیه‌ی شخصی (Personal Statement) و معرفی‌نامه‌ی تحصیلی
• پاسپورت معتبر
• برای بعضی رشته‌ها: نمونه‌کار (هنر و معماری)، آزمون ورودی یا مصاحبه

سال بنیادی (Foundation): چه زمانی لازم می‌شود؟

سال بنیادی دوره‌ای یک‌ساله است که داوطلب را برای ورود به سال اول کارشناسی آماده می‌کند. معمولاً اگر معدل پیش‌دانشگاهی شما برای ورود مستقیم کافی نباشد یا دانشگاه مدرک ایرانی را برای ورود مستقیم نپذیرد، به آن نیاز پیدا می‌کنید. چند نکته:

• شهریه‌ی این سال جدا از شهریه‌ی کارشناسی است و بین ارائه‌دهندگان فرق دارد. عدد دقیق را از خود دانشگاه یا کالج بگیرید.
• موفقیت در این سال معمولاً وابسته به معدل و آزمون‌های پایان دوره است؛ ورود به دانشگاه مقصد خودکار نیست. شرط معدل پیشرفت را در پیشنهاد پذیرش بخوانید.
• مسیر پذیرش فاندیشن معمولاً مستقیم با کالج یا دانشگاه انجام می‌شود، نه از طریق UCAS.
• ویزای فاندیشن هم از نوع Student است و همان شرایط مالی و زبانی را دارد.

اگر نمی‌دانید کدام مسیر مناسب‌تر است، مقایسه‌ی دو یا سه پیشنهاد (فاندیشن + دانشگاه مقصد) از نظر شهریه، شرط پیشرفت و محل زندگی کمک می‌کند.

درخواست از طریق UCAS: چه زمانی و چگونه؟

اکثر درخواست‌های کارشناسی در بریتانیا از طریق UCAS انجام می‌شود. هزینه‌ی درخواست برای چرخه‌ی ۲۰۲۷ طبق اعلام UCAS ۳۴٫۵۰ پوند است و تا پنج انتخاب را پوشش می‌دهد. تاریخ‌های مهم برای ورودی ۲۰۲۷:

• ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ مهلت آکسفورد، کمبریج، پزشکی، دندان‌پزشکی و دامپزشکی بود و گذشته است.
• ۱۳ ژانویه ۲۰۲۷ تاریخ «بررسی برابر» (equal consideration) برای بیشتر رشته‌هاست. اگر امروز می‌خواهید برای پاییز ۲۰۲۷ اقدام کنید، هنوز وقت دارید، ولی ترجمه‌ی مدارک و گرفتن معرفی‌نامه را نباید به هفته‌ی آخر بسپارید.
• ۲۵ فوریه ۲۰۲۷ باز شدن Extra برای کسانی که هنوز جایی ندارند.

بیانیه‌ی شخصی و ساختار فرم هر چند سال یک بار عوض می‌شود؛ قالب فعلی را از خود UCAS بخوانید و متن را خودتان بنویسید. بیانیه‌های کپی‌شده یا الگو‌برداری‌شده شناسایی می‌شوند و می‌توانند پرونده را آسیب بزنند.

برای ورودی ۲۰۲۷ آزمون‌های ورودی دانشگاه‌هایی مثل آکسفورد و کمبریج هم تغییر کرده است (ESAT، TMUA و TARA جای PAT، MAT و TSA را می‌گیرند). برای پزشکی، مهلت UCAT برای ورودی ۲۰۲۷ پایان یافته است. پزشکی انگلستان برای دانشجوی بین‌المللی ظرفیت محدود و رقابت بسیار شدیدی دارد؛ جزئیات را در تحصیل پزشکی در انگلستان ببینید.

هزینه‌ها: شهریه، زندگی و ویزا

شهریه‌ی بین‌المللی دوره‌های کارشناسی بین دانشگاه‌ها و رشته‌ها تفاوت زیادی دارد و رشته‌های علمی و مهندسی و پزشکی معمولاً گران‌ترند. برای نمونه، در دانشگاه کیلی شهریه‌ی بین‌المللی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ از ۱۷٬۱۰۰ پوند شروع می‌شود؛ این عدد فقط یک مثال است. به‌جای میانگین‌های کلی، شهریه‌ی دقیق دوره‌ی هدفتان را از صفحه‌ی همان دوره بخوانید و بپرسید آیا شهریه در سال‌های بعد افزایش می‌یابد.

جدول زیر هزینه‌های ویزا و تمکن را برای یک دانشجوی کارشناسی نشان می‌دهد (اعداد زمان‌دارند و از صفحه‌های رسمی GOV.UK و جدول هزینه‌های Home Office، ویرایش ۸ اکتبر ۲۰۲۶، گرفته شده‌اند):

مورد	مبلغ / قاعده
هزینه‌ی درخواست ویزای Student (از خارج انگلستان)	۵۵۸ پوند
هزینه‌ی خدمات بهداشتی (IHS) برای دانشجو	۷۷۶ پوند به‌ازای هر سال
تمکن ماهانه برای زندگی	۱٬۵۲۹ پوند در لندن، ۱٬۱۷۱ پوند خارج از لندن، حداکثر برای ۹ ماه
نگهداری وجه	۲۸ روز متوالی
مدت بررسی	معمولاً حدود ۳ هفته پس از بیومتریک، در درخواست از خارج

تمکن مالی یعنی شهریه‌ی سال اول (منهای پیش‌پرداخت‌شده) به‌اضافه‌ی هزینه‌ی زندگی؛ جزئیات و نکته‌های اسناد بانکی را در تمکن مالی انگلستان توضیح داده‌ام. وام دولتی برای دانشجوی بین‌المللی در دسترس نیست و بورسیه‌ی کارشناسی هم معمولاً تخفیف شهریه است، نه تأمین کامل هزینه‌ها. به یک نکته‌ی آینده هم توجه کنید: قرار است از ۱ آگوست ۲۰۲۸ در انگلستان عوارضی (levy) بر درآمد دانشگاه‌ها از دانشجوی بین‌المللی، به‌مبلغ ۹۲۵ پوند برای هر دانشجو در سال، اجرا شود (UKCISA؛ فقط برای مؤسسه‌های انگلیس). دولت اعلام نکرده که دانشگاه‌ها آن را به دانشجو منتقل می‌کنند یا نه، ولی احتمال افزایش شهریه را در برنامه‌ریزی چندساله در نظر بگیرید.

ویزای Student: مراحل برای ایرانی‌ها

1. پذیرش بدون شرط (یا مشروط) و دریافت CAS از دانشگاه. ویزا را حداکثر شش ماه پیش از شروع دوره می‌توانید درخواست کنید.
2. تکمیل فرم آنلاین، پرداخت هزینه‌ی ویزا و IHS.
3. تست سل (TB) برای ایرانی‌ها الزامی است و باید در مرکز مورد تأیید انجام شود.
4. ثبت بیومتریک در مرکز VFS. سفارت بریتانیا در تهران در حال حاضر خدمات حضوری ندارد و متقاضیان می‌توانند از مرکزی در هر کشوری که اقامت قانونی دارند استفاده کنند؛ وضعیت به‌روز را در سفارت بریتانیا در تهران بخوانید.
5. انتظار برای نتیجه، معمولاً حدود سه هفته.

دانشجوی کارشناسی در ترم می‌تواند تا ۲۰ ساعت در هفته کار کند و بردن همسر یا فرزند (وابسته) برای مقطع لیسانس، طبق قواعد فعلی، معمولاً ممکن نیست؛ وابسته‌ها فقط در موارد خاص (مثل دکترا یا برخی بورسیه‌های دولتی) پذیرفته می‌شوند. دانشجوی زیر ۱۸ سال شرایط ویژه‌ای دارد که باید از دانشگاه یا مشاور پرسیده شود، از جمله رضایت والدین برای ۱۶ و ۱۷ ساله‌ها.

بعد از لیسانس: ماندن، کار یا ادامه تحصیل

ویزای Graduate برای کسانی که تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ درخواست می‌دهند دو سال است، اما برای درخواست‌های از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ به ۱۸ ماه کاهش یافته است. کسی که امروز کارشناسی را شروع می‌کند، پایان دوره‌اش بعد از این تاریخ است؛ پس باید با ۱۸ ماه (و احتمال تغییر قوانین) برنامه‌ریزی کند. برای ماندن بلندمدت‌تر، ویزای Skilled Worker شرایط حقوق (حداقل عمومی ۴۱٬۷۰۰ پوند یا نرخ مرتبط با شغل، هر کدام بالاتر باشد) و زبان B2 دارد. جزئیات را در اقامت پس از تحصیل در انگلستان بخوانید. اگر قصد ادامه تا ارشد دارید، تحصیل کارشناسی ارشد در انگلستان را ببینید.

انتخاب دانشگاه و رشته

برای انتخاب بر اساس رتبه، به رتبه‌ی موضوعی رشته‌ی خودتان نگاه کنید، نه رتبه‌ی کلی. برای دیدن فهرست و توضیح شهرها، دانشگاه‌های انگلستان را بخوانید؛ برای نمونه‌های بررسی‌شده، دانشگاه شفیلد و شرایط پذیرش آکسفورد هستند. اگر مهندسی در نظر دارید، توجه کنید که بعضی رشته‌ها شامل ATAS هستند؛ جزئیات در تحصیل در دانشگاه‌های مهندسی انگلستان آمده است. برای نگاه کلی به کشور، تحصیل در انگلستان را ببینید.

چند معیار که معمولاً به داوطلبان پیشنهاد می‌کنم: محتوای واقعی دروس سال اول و دوم، امکان سال کارآموزی، هزینه‌ی زندگی شهر، نزدیکی به فرودگاه و ساختار پشتیبانی بین‌المللی دانشگاه. اگر شهریه‌ی دانشگاه با رتبه‌اش هم‌خوانی ندارد، دلیلش را بپرسید.

اشتباهات رایج

• فرض اینکه دیپلم یا پیش‌دانشگاهی ایرانی برای ورود مستقیم کافی است، بدون خواندن صفحه‌ی ایران همان دانشگاه.
• تکیه بر اعداد قدیمی شهریه و تمکن؛ هر دو هر سال عوض می‌شوند.
• ارسال درخواست در دقیقه‌های آخر و جا ماندن از ترجمه‌ی رسمی یا گواهی‌ها.
• انتخاب فاندیشن بدون پرسیدن شرط معدل پیشرفت و اینکه دانشگاه مقصد چیست.
• در نظر نگرفتن تست TB و زمان بیومتریک در برنامه‌ی ویزا.
• توجه نکردن به تغییر مدت ویزای Graduate از ژانویه ۲۰۲۷.

پرسش‌های متداول

آیا با دیپلم ایرانی می‌شود مستقیم وارد کارشناسی انگلستان شد؟

بیشتر دانشگاه‌ها دیپلم تنها را برای ورود مستقیم کافی نمی‌دانند. بعضی با گواهی پیش‌دانشگاهی با نمره‌ی بالا می‌پذیرند و بعضی فاندیشن می‌خواهند. شرط هر دانشگاه را از صفحه‌ی ایران آن بخوانید.

آیا تحصیل رایگان لیسانس برای ایرانی‌ها در انگلستان ممکن است؟

برنامه‌ی عمومی تحصیل رایگان برای دانشجوی بین‌المللی در انگلستان وجود ندارد. بورسیه‌های دانشگاهی معمولاً بخشی از شهریه را کم می‌کنند و رقابتی هستند.

آیا می‌توان هم‌زمان با تحصیل کار کرد؟

بله، تا ۲۰ ساعت در هفته در زمان ترم برای دوره‌ی سطح مدرک، با رعایت شرایط ویزا. این درآمد را نباید جزو تمکن مالی حساب کنید.

مهلت درخواست UCAS برای پاییز ۲۰۲۷ کی است؟

مهلت اکتبر (آکسفورد، کمبریج و پزشکی) گذشته است. برای بیشتر رشته‌ها، تاریخ بررسی برابر ۱۳ ژانویه ۲۰۲۷ اعلام شده است. تاریخ نهایی را حتماً از UCAS ببینید.

آیا بعد از کارشناسی می‌شود در انگلستان ماند؟

با ویزای Graduate می‌توانید برای مدت محدودی کار کنید و بعد با شرط‌های Skilled Worker یا مسیر دیگر ادامه دهید. هیچ مسیر خودکاری وجود ندارد و هر مسیر شرط حقوق و کارفرما دارد.

جمع‌بندی

برای شروع، رشته و سه دانشگاه هدف را مشخص کنید، صفحه‌ی ایران هر کدام را بخوانید و بر اساس آن تصمیم بگیرید مستقیم اقدام کنید یا فاندیشن بخواهید. مدارک و ترجمه‌ها را پیش از زمستان آماده کنید، برنامه‌ی مالی و تست TB را در نظر بگیرید و به تغییر مدت ویزای Graduate توجه کنید. اگر پرونده‌ی شما مرزی است (معدل پایین، شکاف تحصیلی، رشته‌ی رقابتی)، بهتر است قبل از پرداخت هزینه‌ی هر پذیرش، با یک مشاور باتجربه آن را بررسی کنید.

مطالب پارس مهاجرت را در Google دنبال کنید

پارس مهاجرت را به منابع مورد علاقه خود در Google اضافه کنید تا مطالب و راهنماهای جدید مهاجرتی را راحت‌تر دنبال کنید.