📝 درخواست مشاوره
اطلاعات خود را وارد کنید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.
تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان برای متقاضی ایرانی ممکن است، ولی به اندازهی تصویر رایج آسان و ارزان نیست. دانشگاههای دولتی آلمان برنامههای انگلیسیزبان زیادی دارند، اما بیشترشان در مقطع ارشد است، رقابت در آنها بالاست و در دو ایالت شهریهی ترمی هم وجود دارد.
این راهنما نشان میدهد برنامهی انگلیسی را از کجا پیدا کنید، چه زبانی لازم است، شهریه در کدام ایالتها صفر نیست، حساب بلوکه و ویزا چه وضعی دارند و بدون آلمانی چقدر میتوانید در آلمان زندگی و کار کنید.

آلمان دو نوع برنامهی انگلیسی دارد. نوع اول «برنامهی بینالمللی» است که از ابتدا برای دانشجوی خارجی طراحی شده و همهی درسها، پروژهها و پایاننامه به انگلیسی است. نوع دوم دورهای است که بخشی از واحدها را انگلیسی ارائه میدهد و بخشی را آلمانی، یا برای ثبتنام به آلمانی نیاز دارد. بررسی اینکه برنامهی موردنظر شما کدام نوع است، همان کاری است که بیشتر متقاضیها از قلم میاندازند و بعد در مرحلهی ثبتنام غافلگیر میشوند.
بیشتر برنامههای کاملاً انگلیسی در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا هستند. در کارشناسی تعداد این برنامهها خیلی کمتر است و بیشتر درخواستها به آلمانی انجام میشود. اگر دیپلم یا کارشناسی دارید و هنوز آلمانی ندارید، باید برای کارشناسی یا ارشد انتظار رقابت بالاتر و برنامهی محدودتری را داشته باشید. برای مقایسه با کل مسیرهای تحصیل، تحصیل در آلمان را بخوانید.
یک نکتهی عملی: انگلیسی بودن زبان تدریس به این معنا نیست که آلمانی لازم نیست. بیرون از دانشگاه، در ادارات، بیمه، اجارهی خانه، پیدا کردن کار پارهوقت و روابط روزمره، آلمانی نقش اصلی را دارد. دانشجوی انگلیسیزبان اگر در دو سال اول آلمانی نیاموزد، بعد از تحصیل در پیدا کردن شغل با مشکل مواجه میشود. این موضوع در کار دانشجویی در آلمان هم دیده میشود، چون بیشتر شغلهای پارهوقت به آلمانی روزمره نیاز دارند.
دو منبع اصلی دارید. اولی پایگاه «International Programmes in Germany» از DAAD (سرویس تبادل علمی آلمان) است که برنامههای انگلیسی و آلمانی را بر اساس مقطع، رشته، شهر و نوع شهریه فیلتر میکند. فیلتر «بدون شهریه» (Tuition Free) را روشن کنید تا برنامههای بادن-وورتمبرگ و بایرن که شهریه دارند جدا شوند. تعداد نتایج هر روز تغییر میکند، پس به عدد ثابت تکیه نکنید و هر برنامه را با صفحهی خود دانشگاه تطبیق دهید.
منبع دوم، صفحهی رسمی همان دانشگاه یا دانشکده است. عنوان برنامههای بینالمللی معمولاً انگلیسی است و بخش «Admission» شرایط زبان، مهلت، مدارک و نحوهی درخواست را میگوید. برای هر دوره باید چهار چیز را یادداشت کنید: زبان تدریس، شرط آیلتس یا تافل، مهلت درخواست و اینکه درخواست از طریق uni-assist است یا مستقیم به دانشگاه. همان فهرست را برای همهی گزینهها بسازید تا مقایسهی واقعی داشته باشید.
دورههایی که ثبتنام آنها از راه uni-assist میگذرد معمولاً زودتر مهلت دارند و بررسی مدرک ایرانی در آنها هفتهها طول میکشد. اگر دو یا سه مهلت نزدیک هم باشند، اول مدرکها را بهصورت یکجا ترجمه و تأیید کنید و بعد درخواستها را بفرستید.
برای تحصیل به انگلیسی معمولاً آیلتس آکادمیک یا تافل لازم است. نمرهی مورد نیاز به دانشگاه و رشته بستگی دارد و برای ارشد معمولاً بین ۶٫۰ تا ۷٫۰ آیلتس است؛ در رشتههای رقابتی مثل مدیریت یا علوم کامپیوتر در دانشگاههای بزرگ بالاتر هم میرود. بعضی دانشگاهها گواهی دورهی قبلی به انگلیسی یا مصاحبه را میپذیرند، ولی هر دانشگاه باید در صفحهی خودش این را نوشته باشد؛ به شنیدهها تکیه نکنید.
ورود به برنامهی انگلیسی معمولاً برای ویزا مدرک آلمانی نمیخواهد. ولی در بعضی رشتهها، مثل برنامههایی که با کارآموزی یا بیمارستان و دانشآموزان همراهاند، آلمانی سطح A1 یا A2 هم برای ثبتنام یا کارآموزی لازم است. پیش از پرداخت هزینهی هر درخواست، بند زبان را کامل بخوانید.
در بیشتر ایالتهای آلمان، دانشگاه دولتی از دانشجوی خارجی و آلمانی شهریهی تحصیلی نمیگیرد؛ فقط هر ترم «سهم دانشجو» میپردازید که معمولاً حدود ۱۵۰ تا ۳۵۰ یورو است و بسته به دانشگاه گاهی بلیت حملونقل شهری را هم شامل میشود. اما این قاعده دو استثنا دارد که برای متقاضی ایرانی مهم است.
| ایالت یا نوع دانشگاه | شهریه برای دانشجوی غیراروپایی | معنی عملی |
|---|---|---|
| بیشتر ایالتها (۱۴ از ۱۶ ایالت) | بدون شهریهی تحصیلی | فقط سهم دانشجو در هر ترم |
| بادن-وورتمبرگ | ۱٬۵۰۰ یورو در هر ترم | در دو سال ارشد حدود ۶٬۰۰۰ یورو به هزینهها اضافه میشود |
| بایرن، از جمله TUM | شهریهی ترمی دارد | مبلغ را از صفحهی دانشگاه ببینید |
| دانشگاه خصوصی | از چند هزار تا بیش از ۲۰٬۰۰۰ یورو در سال | بیشتر برای کسانی است که پذیرش دولتی نگرفتهاند |
در بادن-وورتمبرگ (از جمله فرایبورگ، هایدلبرگ، کارلسروهه و اشتوتگارت) از سال ۲۰۱۷ برای دانشجوی غیراروپایی ۱٬۵۰۰ یورو در هر ترم گرفته میشود. استثناها و تخفیفهایی وجود دارد، اما برای تحصیل دوم یا برای بعضی گروههای دانشجو قواعد جداگانه است. پیش از تصمیم، خودتان صفحهی «Studiengebühren» همان دانشگاه را بخوانید. در بایرن نیز اخیراً برای دانشجوی غیراروپایی شهریه تعریف شده و TUM هم شهریه میگیرد. چون این قواعد در حال تغییرند، شهریه را فقط از منبع رسمی دانشگاه و در سال درخواست بخوانید.
دانشگاههای خصوصی شهریهی بالاتری دارند و ارزش بررسی دارند، ولی هنوز معمولاً ارزانتر از آمریکا و انگلستان هستند. برای مقایسه با انگلستان، هزینهی دانشگاه، رتبه و امکان کار بعد از تحصیل را کنار هم بگذارید و فقط شهریه را ملاک قرار ندهید.
بسیاری از معروفترین دانشگاههای آلمان برنامهی انگلیسی دارند، ولی برنامهی انگلیسی در همهی رشتهها وجود ندارد. در رتبهبندی QS 2027 دانشگاه فنی مونیخ (TUM) رتبهی ۲۵، دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ (LMU) رتبهی ۶۱، هایدلبرگ ۸۶، دانشگاه آزاد برلین ۹۸، RWTH آخن ۱۰۴، KIT ۱۱۰ و دانشگاه هومبولت برلین ۱۴۰ را دارند. رتبهی جهانی فقط یک معیار است؛ برای ارشد مهمتر این است که برنامهی دقیق شما چه مواد درسی، چه استادی و چه ارتباطی با صنعت دارد. لیست کامل را در بهترین دانشگاههای آلمان ببینید.
اگر بودجهی محدودی دارید، دانشگاههای علوم کاربردی (Fachhochschule یا HAW) را هم کنار دانشگاههای پژوهشی ارزیابی کنید. بعضی از آنها برنامهی انگلیسی عملی و ارتباط خوب با شرکتها دارند و درخواست در آنها گاهی کمرقابتتر است.
برای ویزای دانشجویی در ۲۰۲۶ باید تمکن مالی معادل ۱۱٬۹۰۴ یورو در سال (۹۹۲ یورو در ماه) نشان دهید، معمولاً از راه حساب بلوکه. این حداقل قانونی است و هزینهی واقعی زندگی در شهرهای گران بیشتر است. اگر در بادن-وورتمبرگ یا بایرن درس میخوانید، شهریه را هم باید جدا در بودجه بگذارید. فهرست بورسیهها را در بورسیهی تحصیلی آلمان میخوانید.
وضعیت سفارت برای ایرانیها در این مدت محدود بوده است. طبق صفحهی رسمی سفارت آلمان در تهران، از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ فهرست انتظاری از طریق TLScontact برای متقاضیان کارشناسی، ارشد، دکترا و Studienkolleg باز شده و سفارت زمانی برای وقت اعلام نکرده است؛ همچنین از متقاضیان خواسته نشده برای پیگیری تماس بگیرند. بخش ویزای تحصیلی را در ویزای تحصیلی آلمان و روش گرفتن وقت را در وقت سفارت آلمان ببینید.
فارغالتحصیل آلمانی میتواند تا ۱۸ ماه برای پیدا کردن شغل مرتبط بماند. در عمل، شغلی که به انگلیسی تمام شود نادر نیست، ولی در بیشتر شرکتها آلمانی در حد B1 تا B2 فرق بزرگی در شانس استخدام ایجاد میکند. جزئیات این مسیر در اقامت و کار پس از تحصیل در آلمان آمده است.
آمار دانشجوی بینالمللی در آلمان از ۴۰۰ هزار نفر گذشته و این نشان میدهد دانشگاهها به دانشجوی انگلیسیزبان عادت دارند. با این حال، تعداد صندلیهای برنامهی انگلیسی در رشتههای پرمتقاضی محدود است. اگر معدل شما مرزی است یا سابقهی پژوهشی ندارید، چند برنامه با درجهی رقابت متفاوت انتخاب کنید و فقط روی یک دانشگاه معروف حساب نکنید.
برای شروع، فهرستی از پنج تا هشت برنامهی انگلیسی با رقابتهای متفاوت بسازید و شهریهی ایالت هرکدام را کنار شرط زبان و مهلت بنویسید. بعد مدارک را یکجا ترجمه و تأیید کنید، آزمون زبان را زودتر بدهید و مسیر انتقال پول به حساب بلوکه را روشن کنید. در همان سال اول تحصیل یادگیری آلمانی را جدی بگیرید. اگر در انتخاب برنامه یا بودجه تردید دارید، قبل از پرداخت هزینهی چند درخواست، پروندهتان را با مشاور بررسی کنید.
پارس مهاجرت را به منابع مورد علاقه خود در Google اضافه کنید تا مطالب و راهنماهای جدید مهاجرتی را راحتتر دنبال کنید.