اقامت انگلستان ۲۰۲۶: اقامت دائم (ILR)، تابعیت و قوانین جدید Earned Settlement

قوانین اقامت دائم بریتانیا در ۲ نوامبر ۲۰۲۶ با اعلام مدل جدید وارد مرحله‌ی تغییر شده است. در این راهنما فقط چیزهایی را آورده‌ام که از صفحه‌های رسمی GOV.UK دیدم و جاهایی که هنوز روشن نیست را صریح نوشته‌ام.

اگر هدف شما اقامت دائم یا پاسپورت بریتانیاست، پیش از انتخاب مسیر ورود باید بدانید «۵ سال» دیگر قطعی نیست.

اقامت موقت، اقامت دائم و تابعیت

در بریتانیا سه مرحله را باید از هم جدا کنید. اقامت موقت همان ویزایی است که با آن وارد می‌شوید و تمدید می‌کنید، مثل Student، Skilled Worker یا ویزای همسر. اقامت دائم (Indefinite Leave to Remain یا ILR) یعنی دیگر به ویزای محدود به زمان وابسته نیستید. تابعیت و پاسپورت بریتانیا مرحله‌ی بعدی است و ILR شرط اصلی آن است.

وضعیت شما امروز به صورت دیجیتال ثبت می‌شود. به جای کارت BRP، با eVisa و «کد اشتراک» (share code) وضعیت خود را به کارفرما یا صاحب‌خانه نشان می‌دهید. طبق صفحه‌ی رسمی GOV.UK هر کد اشتراک ۹۰ روز اعتبار دارد و هر زمان می‌توانید کد تازه بگیرید.

تغییر بزرگ: Earned Settlement و ۱۰ سال انتظار

مهم‌ترین خبر این صفحه همین است. وزارت کشور بریتانیا در ۲ نوامبر ۲۰۲۶ مدل «Earned Settlement» را به پارلمان ارائه کرد. بر اساس اطلاعیه‌ی رسمی، دوره‌ی پیش‌فرض رسیدن به اقامت دائم ۱۰ سال می‌شود و فقط بعضی گروه‌ها زودتر می‌رسند.

برای همه‌ی گروه‌ها چهار شرط اعلام شده است: سابقه‌ی کیفری پاک، انگلیسی در سطح معادل A-Level زبان خارجی، نداشتن بدهی به دولت، و سابقه‌ی پرداخت مستمر بیمه‌ی ملی (National Insurance). دولت گفته کسانی که همین حالا ILR دارند آن را از دست نمی‌دهند. خانواده‌ی شهروندان بریتانیا، دارندگان BN(O) و نیروهای مسلح مسیر فعلی خود را حفظ می‌کنند.

مسیرهای فعلی رسیدن به ILR

دانشجو بودن به تنهایی شما را به ILR نمی‌رساند. معمول‌ترین مسیر این است که بعد از تحصیل با ویزای Graduate بمانید، به Skilled Worker تغییر دهید و بعد از دوره‌ی لازم درخواست دهید؛ جزئیات در اقامت پس از تحصیل در انگلستان آمده است.

شرایط درخواست ILR

• اقامت قانونی پیوسته در بریتانیا در همان مسیر ویزا و رعایت محدودیت غیبت از کشور. غیبت‌های طولانی می‌تواند پرونده را خراب کند.
• زبان انگلیسی و آزمون Life in the UK. هزینه‌ی آزمون ۵۰ پوند است؛ ۲۴ سؤال در ۴۵ دقیقه، با ثبت‌نام آنلاین و مدرک هویت معتبر.
• عدم سوءپیشینه و رعایت قوانین مهاجرتی در تمام دوره.
• مدارک مسیر خودتان، مثل قرارداد و فیش حقوقی کارگران ماهر یا مدارک زندگی مشترک برای همسر.
• هزینه‌ی درخواست ILR داخل بریتانیا طبق جدول رسمی ۸ اکتبر ۲۰۲۶ برابر ۳٬۲۲۶ پوند است. جدول را قبل از پرداخت دوباره از GOV.UK چک کنید.

طبق اعلام وزارت کشور شرط زبان در مدل جدید بالاتر می‌رود. سطح قطعی و زمان اجرا را باید از قواعد نهایی دید؛ اگر ILR را نزدیک می‌دانید، همین حالا آزمون زبان معتبر و سابقه‌ی بیمه‌ی ملی را مرتب نگه دارید.

تابعیت و پاسپورت بریتانیا

بعد از ILR برای تابعیت (naturalisation) معمولاً باید دست‌کم ۵ سال در بریتانیا زندگی کرده و ۱۲ ماه ILR داشته باشید. اگر همسر شهروند بریتانیا هستید، شرط ۱۲ ماه برداشته می‌شود. هزینه‌ی تابعیت بزرگسال طبق GOV.UK برابر ۱٬۸۳۹ پوند است: ۱٬۷۰۹ پوند هزینه‌ی درخواست و ۱۳۰ پوند هزینه‌ی مراسم. تصمیم معمولاً حدود ۶ ماه طول می‌کشد.

در درخواست تابعیت، غیبت بیش از ۴۵۰ روز در ۵ سال گذشته یا بیش از ۹۰ روز در ۱۲ ماه گذشته مشکل‌ساز است. همچنین باید قصد ادامه‌ی زندگی در بریتانیا داشته باشید و «حسن سابقه» را اثبات کنید.

فرزندی که در بریتانیا به دنیا می‌آید خودکار شهروند نمی‌شود؛ بسته به وضعیت والدین است. جزئیات در تولد در انگلستان توضیح داده شده است.

از دست دادن ILR

طبق GOV.UK اگر بیش از دو سال متوالی بیرون از بریتانیا باشید، ممکن است ILR شما باطل شود و باید ویزای Returning Resident بگیرید. ILR با ارتکاب جرم جدی یا ارائه‌ی اطلاعات نادرست هم قابل لغو است. ILR دائمی در معنای حقوقی «بدون شرط ماندن در کشور» نیست.

نکات ویژه‌ی ایرانی‌ها

• کد اشتراک و eVisa را فقط از سایت رسمی GOV.UK بگیرید و آن را در اختیار کسی که نمی‌شناسید قرار ندهید.
• اگر مدرک ایرانی یا ترجمه در پرونده است، ترجمه‌ی رسمی بخواهید و نسخه‌ی کامل را نگه دارید.
• درباره‌ی تابعیت دوگانه، بریتانیا اجازه می‌دهد شهروند باشید و تابعیت قبلی را هم داشته باشید؛ ولی پیامدهای آن در قوانین ایران را جدا بررسی کنید.
• سفارت بریتانیا در تهران خدمات حضوری ندارد؛ برای بیومتریک مرکز VFS در کشور دیگر لازم است. سفارت بریتانیا در تهران

اشتباهات رایج

• تصور ILR قطعی با «۵ سال کار». شرط‌های زبان، مالیات و سوابق مستند است و قوانین دارد عوض می‌شود.
• کم‌اهمیت گرفتن غیبت از بریتانیا؛ سفرهای طولانی را ثبت و حساب کنید.
• درخواست ILR با مدارک ناقص یا بدون بررسی آخرین جدول هزینه‌ها.
• خریدن «اقامت تضمینی» از واسطه‌ها. هیچ‌کس نمی‌تواند نتیجه‌ی تصمیم وزارت کشور را تضمین کند.
• فرض اینکه تحصیل به تنهایی به ILR می‌رسد.

پرسش‌های متداول

جمع‌بندی

اگر در مسیر ۵ ساله‌اید، سوابق مالیاتی، بیمه‌ی ملی، سفرها و مدرک زبان را از همین حالا ثبت کنید، چون هر قانون جدید از این مدارک شروع می‌شود. اگر هنوز وارد بریتانیا نشده‌اید، مسیر ورود را با فرض ۱۰ سال برنامه‌ریزی کنید و ۵ سال را امتیاز بدانید.

برای انتخاب مسیر ورود، مهاجرت به انگلستان و ویزای انگلستان را ببینید.