ازدواج تنها بین دو فرد با جنس مخالف و با رضایت آزادانه هر دو طرف مورد پذیرش قانونی است و حداقل سن ازدواج ۱۸ سال میباشد. همچنین مراسم مذهبی به تنهایی اعتبار حقوقی ندارد و ازدواج حتماً باید در دفتر رسمی ثبت احوال مدنی بلاروس (ZAGS) ثبت شود.
🛑 هشدار حقوقی (ازدواج صوری): مقامات اداره مهاجرت و پلیس بلاروس به شدت پروندهها را برای جلوگیری از ازدواجهای صوری بررسی میکنند. ممکن است پلیس بدون هماهنگی قبلی به محل سکونت شما مراجعه کرده و از زندگی مشترک واقعی زوجین اطمینان حاصل کند. در صورت اثبات صوری بودن، ازدواج باطل و اقامت فرد خاطی فورا لغو شده و دیپورت میگردد.
۱. بررسی شرایط و قوانین جدید ازدواج در بلاروس (۲۰۲۶)
با آغاز ژانویه ۲۰۲۶، نظام ثبت احوال بلاروس با اجرای قطعنامه شماره ۶۱۰ شورای وزیران رسماً وارد مرحله جدیدی از خدمات شد. ۲۲ مصوبه پیشین ابطال گردید و اکنون «شیوه برگزاری مراسم» در قالب ۱۲ خدمت پولی مجزا تثبیت شده است.
زوجین اکنون میتوانند از میان گزینههای متنوعی نظیر تشریفات استاندارد در تالار اختصاصی، مراسم در فضای باز، سناریوی شخصیسازی شده و حتی ثبت ازدواج در نمایندگیهای کنسولی (بدون حضور مهمان) یکی را انتخاب نمایند.
روند ثبت نام در اداره ثبت واقعات مدنی (ZAGS) شامل مراجعه حضوری زوجین و ارائه درخواست مشترک است. این درخواست باید حداقل ۳ روز و حداکثر ۳ ماه قبل از تاریخ مراسم رسمی ثبت شود تا زمان بررسی و تعیین نوبت فراهم گردد.
۲. مدارک لازم برای ثبت ازدواج اتباع خارجی در بلاروس
روند ثبت ازدواج و درخواست اقامت دو فرآیند کاملاً مجزا هستند و هیچ الزامی به داشتن «اقامت موقت بلاروس» برای ثبت ازدواج وجود ندارد (میتوان با ویزای توریستی نیز ازدواج را ثبت کرد).
مدارک زیر باید به صورت حضوری به اداره ZAGS ارائه شود:
🛂 گذرنامه معتبر: گذرنامه فرد خارجی با حداقل ۶ ماه اعتبار.
📜 گواهی تجرد (Ehefähigkeitszeugnis): گواهی عدم مانع برای ازدواج که از کشور متبوع فرد خارجی (ایران) صادر شده و باید به تأیید مراجع ذیصلاح برسد.
⚖️ آپوستیل و مشروعیتیابی: اگر کشور صادرکننده عضو کنوانسیون لاهه باشد، مهر آپوستیل الزامی است؛ در غیر این صورت (مانند ایران) باید مراحل تأیید کنسولی طی شود.
📄 ترجمه رسمی: کلیه اسناد خارجی (گذرنامه و گواهی تجرد) باید توسط مترجم رسمی به زبان روسی یا بلاروسی ترجمه و امضای مترجم توسط دفتر اسناد رسمی (نوتریوس) در بلاروس تأیید شود.
💔 مدارک ازدواج قبلی: در صورت سابقه ازدواج، ارائه گواهی طلاق یا گواهی فوت همسر همراه با تأییدیهها الزامی است.
💵 هزینه ثبت: پرداخت هزینه دولتی (حدود ۱۰ تا ۵۰ دلار بسته به نوع خدمات تشریفاتی انتخاب شده).
۳. اخذ اقامت موقت و دائم از طریق ازدواج در بلاروس
ازدواج با یک شهروند بلاروسی بهطور خودکار منجر به صدور اقامت دائم یا پاسپورت نمیشود. بلکه این مسیر مرحلهبندی شده است:
اقامت موقت (TRP): پس از ثبت رسمی ازدواج، همسر خارجی میتواند برای مجوز اقامت موقت ۱ ساله درخواست دهد. این مجوز تا زمانی که ازدواج پابرجا باشد سالانه تمدید میشود.
اقامت دائم (PR): برای اخذ اقامت دائم، زندگی مشترک و مستمر حداقل به مدت ۳ سال در خاک بلاروس الزامی است. (نکته: داشتن فرزند مشترک این روند را بسیار مستحکمتر و سریعتر میکند).
درخواست تابعیت (شهروندی): پس از حداقل ۵ سال اقامت دائم در بلاروس، ادغام در جامعه (تسلط به زبان روسی/بلاروسی) و داشتن تمکن مالی برای پوشش هزینههای زندگی، متقاضی میتواند برای پاسپورت بلاروس درخواست دهد.
۴. موانع قانونی و ابطال ازدواج در بلاروس
اگر افرادی با شرایط زیر با یکدیگر ازدواج کنند، این پیوند در جمهوری بلاروس مورد تأیید نیست و از سوی دادگاه باطل اعلام شده و منجر به دیپورت فرد خارجی میشود:
اگر یکی از طرفین در زمان ازدواج، دارای همسر دیگری با ازدواج ثبتشده رسمی باشد (چندهمسری در بلاروس جرم است).
ازدواج بین خویشاوندان نسبی در خط مستقیم (مانند پدر و فرزند) و نیز ازدواج بین خواهر و برادر.
اگر یکی از طرفین به موجب رأی دادگاه «غیراهل یا محجور» اعلام شده باشد (صرف ابتلا به بیماری روانی بدون حکم دادگاه موجبی برای بطلان نیست).
۵. قانون تابعیت مضاعف و شرایط ترک تابعیت ایران
طبق ماده ۷ قانون تابعیت جمهوری بلاروس، ازدواج یا طلاق با یک شهروند بلاروسی به تنهایی موجب تغییر یا انتقال تابعیت هیچ یک از زوجین نمیشود.
نکته بسیار مهم این است که دولت بلاروس تابعیت مضاعف (دوگانه) را به رسمیت نمیشناسد. فردی که قصد اخذ پاسپورت و تابعیت بلاروس را دارد، باید رسماً تابعیت قبلی (مثلا تابعیت ایرانی) خود را لغو کند.
شرایط ترک تابعیت ایران برای متقاضیان:
اتباع ایرانی تنها در صورتی میتوانند تابعیت ایران را ترک نمایند که دارای شرایط زیر باشند:
رسیدن به سن قانونی (بیشتر از ۲۵ سال).
فرد هیچگونه بدهی مالیاتی یا حقوقی به دولت ایران نداشته باشد و مرتکب جرم و جنایتی نشده باشد.
انجام خدمت سربازی (برای آقایان).
واگذاری تمامی اموال غیرمنقول (ملک و زمین) در ایران ظرف یک سال پس از ترک تابعیت به اتباع ایرانی.
تأیید و موافقت نهایی هیأت وزیران جمهوری اسلامی ایران.
قصد ثبت ازدواج و اخذ اقامت بلاروس را دارید؟
برای آگاهی از نحوه تأیید گواهی تجرد، پروسه ترجمه مدارک و جلوگیری از رد شدن پرونده اقامتی خود، همین حالا با وکلای موسسه پارس مهاجرت در تماس باشید.
آیا با ویزای توریستی میتوانم در بلاروس ازدواج کنم؟
بله، هیچ الزامی به داشتن اقامت موقت برای ثبت ازدواج وجود ندارد. شما میتوانید با ویزای توریستی وارد بلاروس شده و در صورت کامل بودن مدارک (گواهی تجرد و پاسپورت معتبر) ازدواج خود را در اداره ZAGS ثبت کنید.
گواهی تجرد چیست و از کجا باید تهیه شود؟
گواهی تجرد سندی است که ثابت میکند شما در حال حاضر همسری ندارید. اتباع ایرانی باید این گواهی را از سازمان ثبت احوال ایران دریافت کرده و پس از ترجمه، به تأیید وزارت امور خارجه و سفارت بلاروس برسانند.
آیا برای ازدواج در بلاروس باید زبان روسی بلد باشیم؟
اتباع خارجی برای ثبت ازدواج لزوماً نیازی به تسلط به زبان روسی ندارند، اما تمام مدارک هویتی باید به زبان روسی ترجمه و تأیید شوند. با این حال برای اخذ پاسپورت (تابعیت) در سالهای بعد، تسلط به زبان روسی الزامی است.
آیا میتوانم بدون ترک تابعیت ایران، پاسپورت بلاروس بگیرم؟
خیر. دولت بلاروس تابعیت دوگانه را نمیپذیرد. برای اخذ پاسپورت بلاروسی، شما حتماً باید روند طولانی ترک تابعیت کشور مبدأ خود را طی کنید. البته داشتن اقامت دائم (بدون پاسپورت) نیازی به ترک تابعیت ندارد.