کار دانشجویی در آلمان ۲۰۲۶: ۱۴۰ روز کاری، حداقل دستمزد ۱۳٫۹۰ یورو، مینی‌جاب و قوانین ویزا

سؤال همیشگی: در آلمان چقدر می‌توان کار کرد؟ پاسخ بر پایه‌ی متن قانون است. مهم است که دقیق بدانید «روز کاری» و «ساعت» چطور شمرده می‌شود، چون اشتباه در آن می‌تواند به اقامت آسیب بزند.

سقف قانونی

طبق ترجمه‌ی رسمی بند ۱۶b قانون اقامت آلمان، اجازه‌ی اقامت تحصیلی حق کار تا جمعاً ۱۴۰ روز کاری در سال («حساب روز کاری») می‌دهد. کار دانشجویی (student jobs) در این حساب نمی‌آید. روزی که حداکثر ۴ ساعت کار شود نیم‌روز است و بنابراین عملاً تا ۲۸۰ نیم‌روز می‌شود. در ترم، اگر در هفته حداکثر ۲۰ ساعت کار شود، شمارش هفتگی طبق همان بند انجام می‌شود. بعضی منابع خبری ۱۲۰ روز می‌نویسند، ولی عدد درست در متن قانون ۱۴۰ روز است.

دستمزد و مینی‌جاب

این ارقام از گزارش The Local (دسامبر ۲۰۲۵) است و پیش از قرارداد باید با قانون چک شوند.

کارآموزی و استثناها

کارآموزی اجباری، برخی برنامه‌های دوگانه و کار در خود دانشگاه با ترتیب جداگانه حساب می‌شوند. اگر کارفرما از شما کار بدون قرارداد خواست، قبول نکنید.

وضعیت سفارت و ثبت درخواست ویزا برای ایرانی‌ها

سفارت آلمان در تهران رسماً بسته اعلام نشده و با ظرفیت بسیار محدود کار می‌کند، اما بخش ویزای آن برای متقاضیان عادی بسته است. وزارت خارجه‌ی آلمان در اوت ۲۰۲۶ اعلام کرده «نوبت ویزای عادی» صادر نمی‌شود.

طبق اطلاعیه‌های TLScontact تهران، از ۳۱ مه ۲۰۲۶ فقط ویزای کاری مسیر سریع (با تأیید قبلی اداره‌ی مهاجرت آلمان) و همراهان نزدیک آن‌ها پذیرش می‌شود. در به‌روزرسانی ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ هم آمده که برای بقیه‌ی انواع ویزا، از جمله متقاضیان ترم زمستانی ۲۰۲۶/۲۷، هنوز زمان‌بندی مشخصی نیست. وضعیت ممکن است هر هفته عوض شود؛ پیش از هر هزینه‌ای صفحه‌ی سفارت و TLScontact را ببینید.

توصیه‌ی عملی: پذیرش یا قرارداد کاری را بگیرید، اما تا روشن شدن مسیر ثبت درخواست، پول زیادی برای هزینه‌های برگشت‌ناپذیر (اجاره‌ی پیش‌پرداخت، بلیت) خرج نکنید و به وعده‌ی «وقت سفارت تضمینی» از هیچ واسطه‌ای اعتماد نکنید.

پرسش‌های متداول