بهترین دانشگاه های یونان (رتبه‌بندی QS 2027): شرایط پذیرش، زبان تحصیل و هزینه‌ها

وقتی کسی از من می‌پرسد «بهترین دانشگاه یونان کدام است؟»، معمولاً اول یک سؤال دیگر برمی‌گردانم: می‌خواهید در چه مقطعی و به چه زبانی درس بخوانید؟ در یونان جواب این دو سؤال، فهرست دانشگاه‌های مناسب شما را بیشتر از هر رتبه‌بندی‌ای تغییر می‌دهد. دانشگاهی که در رتبه‌بندی جهانی بالاتر است، اگر رشته‌ی مورد نظرتان را فقط به زبان یونانی ارائه کند، برای خیلی از متقاضیان ایرانی در عمل گزینه‌ی اول نیست.

در این راهنما دانشگاه‌های برتر یونان را بر اساس تازه‌ترین رتبه‌بندی QS (نسخه‌ی ۲۰۲۷ که ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد) معرفی می‌کنم و بعد سراغ چیزهایی می‌روم که در پرونده‌های واقعی تعیین‌کننده‌اند: زبان تحصیل، مسیر پذیرش برای اتباع خارجی، هزینه‌ها، اقامت تحصیلی و اشتباه‌هایی که متقاضیان زیاد تکرار می‌کنند.

نظام دانشگاهی یونان را قبل از انتخاب بشناسید

آموزش عالی در یونان تا همین چند سال پیش تقریباً به‌طور کامل دولتی بود. طبق اطلاعات کمیسیون اروپا، این کشور امروز ۲۴ دانشگاه دولتی دارد. مؤسسه‌های آموزش فنی (TEI) که در مقاله‌های قدیمی زیاد از آن‌ها نام برده می‌شود، طی اصلاحات سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ در دانشگاه‌ها ادغام شدند و دیگر به‌عنوان یک گروه جدا وجود ندارند. پس اگر جایی دیدید که از «۲۰ دانشگاه و ۱۵ مؤسسه‌ی فنی» صحبت شده، بدانید آن اطلاعات قدیمی است.

طول دوره‌ها هم به رشته بستگی دارد:

• کارشناسی در بیشتر رشته‌ها ۴ سال است.
• مهندسی، دندانپزشکی، داروسازی، کشاورزی و جنگلداری معمولاً ۵ سال طول می‌کشند؛ دوره‌ی ۵ ساله‌ی مهندسی در دانشگاه‌هایی مثل پلی‌تکنیک آتن مدرکی هم‌تراز کارشناسی ارشد یکپارچه می‌دهد.
• پزشکی ۶ سال است.
• کارشناسی ارشد بین یک تا دو سال (معمولاً ۶۰ تا ۱۲۰ واحد ECTS) و دکتری دست‌کم ۳ سال طول می‌کشد.

یک تغییر مهم دیگر هم داریم: قانون ۵۰۹۴ سال ۲۰۲۴ اجازه داد شعبه‌های دانشگاه‌های خارجی در یونان به‌عنوان «دانشگاه غیردولتی» فعالیت کنند. این مسیر هنوز با چالش حقوقی همراه است و پایین‌تر درباره‌اش توضیح داده‌ام.

فهرست بهترین دانشگاه های یونان در رتبه‌بندی QS 2027

جدول زیر شش دانشگاهی را نشان می‌دهد که معمولاً در فهرست برترین‌های یونان قرار می‌گیرند. رتبه‌ها از رتبه‌بندی جهانی QS 2027 است که حدود ۱۵۰۰ دانشگاه دنیا را پوشش می‌دهد.

دو نکته را درباره‌ی این جدول جدی بگیرید. اول اینکه رتبه‌ی کلی فقط یک شاخص است. دانشگاه اقتصاد آتن در رتبه‌ی کلی پایین‌تر از بقیه است، اما در رشته‌های اقتصاد و بازرگانی جایگاه موضوعی بسیار بهتری دارد. دوم اینکه رتبه‌بندی‌ها هر سال جابه‌جا می‌شوند؛ مثلاً دانشگاه ارسطو در نسخه‌ی ۲۰۲۶ رتبه‌ی ۴۸۵ را داشت و در ۲۰۲۷ به ۵۰۲ رسید. در رتبه‌بندی تایمز (THE) هم با روش متفاوتش، هم پلی‌تکنیک آتن و هم دانشگاه ارسطو در بازه‌ی ۸۰۱ تا ۱۰۰۰ قرار گرفته‌اند. پس تصمیم را روی چند پله اختلاف رتبه نگذارید.

معرفی دانشگاه‌های برتر یونان از نگاه یک متقاضی

دانشگاه فنی ملی آتن (پلی‌تکنیک آتن)

پلی‌تکنیک آتن در سال ۱۸۳۷ با نام «مدرسه‌ی سلطنتی هنر» شروع به کار کرد و امروز در رتبه‌بندی QS 2027 بالاترین دانشگاه یونان است. در رتبه‌بندی موضوعی ۲۰۲۶ هم در حوزه‌ی مهندسی و فناوری رتبه‌ی ۱۳۴ جهان را گرفته است. این دانشگاه ۹ دانشکده دارد؛ هشت دانشکده در رشته‌های مهندسی و معماری (از جمله برق و کامپیوتر، عمران، مکانیک، شیمی، معدن، مهندسی دریا و نقشه‌برداری) و یک دانشکده در ریاضی و فیزیک کاربردی.

نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که دوره‌های کارشناسی پلی‌تکنیک عمدتاً به زبان یونانی‌اند. برای متقاضی ایرانی که یونانی بلد نیست، مسیر واقع‌بینانه معمولاً کارشناسی ارشد یا دکتری است، جایی که برنامه‌های انگلیسی‌زبان بیشتری پیدا می‌شود.

دانشگاه ملی و کاپودیستریان آتن

این دانشگاه که بیشتر با نام «دانشگاه آتن» شناخته می‌شود، سال ۱۸۳۷ تأسیس شد و نخستین دانشگاه یونان مدرن است. امروز بزرگ‌ترین مؤسسه‌ی آموزش عالی دولتی کشور به حساب می‌آید و در QS 2027 رتبه‌ی مشترک ۴۰۲ را دارد. پزشکی، حقوق، علوم سیاسی، فلسفه، زبان‌شناسی و علوم پایه از حوزه‌های اصلی آن هستند.

دانشگاه آتن از نخستین دانشگاه‌های دولتی یونان است که کارشناسی کاملاً انگلیسی‌زبان راه انداخت؛ برنامه‌ی باستان‌شناسی، تاریخ و ادبیات یونان باستان (BAAG) که اولین فارغ‌التحصیلانش را سال ۲۰۲۴ داشت. اگر به علوم انسانی و مطالعات کلاسیک علاقه دارید، این یکی از معدود مسیرهای کارشناسی بدون نیاز به زبان یونانی است.

دانشگاه ارسطو تسالونیکی

دانشگاه ارسطو در سال ۱۹۲۵ در تسالونیکی، دومین شهر بزرگ یونان، تأسیس شد و از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های کشور است. تقریباً هر رشته‌ای که فکرش را بکنید در این دانشگاه وجود دارد؛ از پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی تا مهندسی، حقوق، کشاورزی، جنگلداری و هنرهای زیبا. رتبه‌ی آن در QS 2027 مشترک ۵۰۲ است.

در تجربه‌ی من، تسالونیکی برای دانشجوهایی که بودجه‌ی محدودتری دارند انتخاب منطقی‌تری از آتن است، چون هزینه‌ی مسکن معمولاً پایین‌تر است. البته بیشتر دوره‌های کارشناسی این دانشگاه هم یونانی‌اند و برنامه‌های انگلیسی‌زبان آن بیشتر در مقطع ارشد متمرکزند.

دانشگاه کرت

دانشگاه کرت در سال ۱۹۷۳ تأسیس شد و دو پردیس اصلی در هراکلیون و رتیمنو دارد. رشته‌های پزشکی و علوم پایه نقطه‌ی قوت این دانشگاه هستند و در QS 2027 رتبه‌ی مشترک ۶۴۹ را گرفته است؛ یعنی از نظر این رتبه‌بندی، چهارمین دانشگاه یونان محسوب می‌شود. زندگی در جزیره آرام‌تر است، اما دسترسی به بازار کار بزرگ‌تر آتن را ندارد و این را باید در برنامه‌ی بعد از تحصیل در نظر بگیرید.

دانشگاه پاتراس

دانشگاه پاتراس از سال ۱۹۶۴ فعال است و در مهندسی شناخته‌شده است؛ رتبه‌ی کلی آن در QS 2027 بین ۷۷۱ تا ۷۸۰ است. خبر مهم برای متقاضیان پزشکی این است که دانشکده‌ی پزشکی پاتراس یک دوره‌ی ۶ ساله‌ی پزشکی کاملاً انگلیسی‌زبان راه انداخته است. طبق اطلاعیه‌ی رسمی، شهریه‌ی این دوره سالانه ۱۲ هزار یورو، ظرفیت آن ۵۰ نفر و حداقل مدرک زبان انگلیسی B2 (یا تافل ۷۹ از ۱۲۰) است. انتخاب هم بر اساس معدل دبیرستان، رزومه، مدرک زبان و مصاحبه انجام می‌شود، و دانشجوها در سه سال اول زبان یونانی هم آموزش می‌بینند، که برای دوره‌ی بالینی در بیمارستان واقعاً لازم است.

دانشگاه اقتصاد و بازرگانی آتن

این دانشگاه در سال ۱۹۲۰ تأسیس شد و تخصصش اقتصاد، آمار، مدیریت، حسابداری و مالی، بازاریابی و سیستم‌های اطلاعاتی است. رتبه‌ی کلی آن در QS 2027 بین ۱۰۰۱ تا ۱۲۰۰ است، اما این عدد تصویر کاملی نمی‌دهد: در رتبه‌بندی‌های موضوعی و رتبه‌بندی دوره‌های ارشد بازاریابی و MBA اروپا جایگاه بسیار بهتری دارد. اگر رشته‌تان مدیریت یا اقتصاد است، معمولاً به متقاضیان توصیه می‌کنم این دانشگاه را فقط به خاطر رتبه‌ی کلی کنار نگذارند.

زبان تحصیل: یونانی یا انگلیسی؟

این مهم‌ترین نقطه‌ای است که برنامه‌ی خیلی از متقاضیان را به هم می‌ریزد. واقعیت این است که بیشتر دوره‌های کارشناسی دانشگاه‌های دولتی یونان به زبان یونانی تدریس می‌شوند. اگر از طریق سهمیه‌ی اتباع خارجی در این دوره‌ها پذیرفته شوید، پیش از ثبت‌نام باید مدرک زبان یونانی سطح B2 از مرکز زبان یونانی داشته باشید؛ آزمونی که سالی دو بار در آتن و تسالونیکی برگزار می‌شود. تا این مدرک را نگیرید، ثبت‌نام نهایی انجام نمی‌شود.

در مقابل، تعداد برنامه‌های انگلیسی‌زبان در سال‌های اخیر زیاد شده است. طبق اطلاعات کمیسیون اروپا، دانشگاه‌های یونان بیش از ۲۰۰ برنامه‌ی انگلیسی‌زبان دارند، اما سهم بزرگ آن‌ها کارشناسی ارشد است. کارشناسی انگلیسی‌زبان هنوز محدود است و بیشتر در پزشکی، اقتصاد و بازرگانی و مطالعات یونان باستان دیده می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید در کدام مسیرها بدون زبان یونانی می‌شود پذیرش گرفت، مطلب تحصیل بدون مدرک زبان در یونان را هم ببینید.

شرایط پذیرش در بهترین دانشگاه های یونان برای متقاضیان ایرانی

کارشناسی به زبان یونانی از طریق سهمیه‌ی اتباع خارجی

این مسیر را وزارت آموزش یونان مدیریت می‌کند و زمان ثبت درخواست هر سال با اطلاعیه‌ی جداگانه در سایت وزارت (minedu.gov.gr) اعلام می‌شود. کنکور یا آزمون ورودی در کار نیست و ملاک انتخاب، معدل کل مدرک پایان متوسطه است. مدارکی که معمولاً خواسته می‌شود:

• مدرک پایان تحصیلات متوسطه و گواهی ریز نمرات
• گواهی اینکه با این مدرک در کشور خودتان حق ورود به دانشگاه دارید
• گواهی حضور کامل در دو سال پایانی دبیرستان و مشخصات برنامه‌ی درسی مدرسه
• گواهی تبار که نشان دهد خود متقاضی و والدینش یونانی‌تبار نیستند
• کپی گذرنامه، عکس و اقرارنامه‌ی عدم تحصیل قبلی در دانشگاه یونان

همه‌ی مدارک باید ترجمه‌ی رسمی یونانی داشته باشند. ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست، بنابراین مدارک به‌جای مهر آپوستیل باید به تأیید مقام کنسولی یونان برسد. این مرحله در عمل بیشترین زمان را می‌گیرد و توصیه‌ی من این است که دست‌کم چند ماه زودتر شروع کنید.

کارشناسی انگلیسی‌زبان

برای این برنامه‌ها درخواست مستقیماً به خود دانشگاه داده می‌شود و هر دانشگاه تقویم خودش را دارد. مثلاً ثبت‌نام دوره‌ی پزشکی انگلیسی پاتراس برای سال ۲۰۲۶ از ۸ آوریل تا ۸ ژوئن باز بود. معمولاً مدرک زبان انگلیسی (آیلتس یا تافل)، سوابق تحصیلی، رزومه و گاهی مصاحبه لازم است. پیش از هر اقدامی، صفحه‌ی رسمی همان برنامه را برای سال مورد نظرتان چک کنید، چون شرایط از یک دوره به دوره‌ی بعد تغییر می‌کند.

کارشناسی ارشد و دکتری

در تحصیلات تکمیلی هم درخواست مستقیماً به برنامه‌ی مورد نظر داده می‌شود. یک نکته‌ی مهم که خیلی‌ها نمی‌دانند: طبق قانون ۴۹۵۷ سال ۲۰۲۲، برای ادامه‌ی تحصیل در مقطع بالاتر دیگر لازم نیست مدرک خارجی‌تان را از قبل در سازمان ارزشیابی مدارک یونان (DOATAP) تأیید کنید. خود دانشگاه مدرک را با فهرست رسمی مؤسسه‌ها و مدارک شناخته‌شده مقایسه می‌کند و اگر دانشگاه شما در آن فهرست نباشد، موضوع را از DOATAP استعلام می‌کند.

برای دکتری، بیشتر دانشگاه‌ها از همان ابتدا یک پیشنهاده‌ی پژوهشی مشخص و هماهنگی با استاد راهنما می‌خواهند. زبان دوره‌های دکتری بسته به گروه آموزشی می‌تواند یونانی یا انگلیسی باشد. در مجموع، روند کلی از انتخاب دوره تا مهاجرت چیزی شبیه این است:

هزینه‌ی تحصیل در دانشگاه‌های برتر یونان

درباره‌ی هزینه باید هر مسیر را جدا دید، چون تصور «تحصیل رایگان در یونان» فقط برای بخشی از آن درست است:

• کارشناسی یونانی‌زبان در دانشگاه‌های دولتی، طبق قانون اساسی یونان، برای دانشجویان اروپایی رایگان است. برای اتباع غیراروپایی پذیرفته‌شده از سهمیه‌ی وزارت هم هزینه در حد پایینی است و با مصوبه‌ی وزارت تعیین می‌شود.
• کارشناسی انگلیسی‌زبان شهریه دارد. کمیسیون اروپا بازه‌ی شهریه‌ی کارشناسی برای دانشجویان غیراروپایی را حدود ۵ تا ۱۵ هزار یورو در سال ذکر می‌کند؛ پزشکی انگلیسی پاتراس با ۱۲ هزار یورو در سال نمونه‌ی مشخص آن است.
• بیشتر دوره‌های کارشناسی ارشد شهریه دارند و طبق همان منبع، برای غیراروپایی‌ها معمولاً بین ۳ تا ۷ هزار یورو در سال است. چند برنامه هم رایگان‌اند یا بورسیه دارند.

هزینه‌ی زندگی را هم فراموش نکنید. دانشگاه آتن در راهنمای دانشجویان غیراروپایی، حداقل توان مالی لازم برای تمدید اقامت تحصیلی را ۶۵۰ یورو در ماه اعلام کرده است. این عدد حداقل قانونی است، نه هزینه‌ی واقعی زندگی در آتن. برای تصویر دقیق‌تر از اجاره و خرج ماهانه، مطلب زندگی در یونان را بخوانید و اگر دنبال کمک هزینه هستید، بورسیه تحصیلی یونان را هم ببینید.

ویزا، اقامت تحصیلی و کار دانشجویی

پس از گرفتن پذیرش، دانشجوی غیراروپایی باید ویزای ملی نوع D با هدف تحصیل بگیرد و بعد از ورود، برای اجازه‌ی اقامت تحصیلی اقدام کند. چند نکته‌ی کاربردی که در پرونده‌ها زیاد به آن برمی‌خورم:

• اجازه‌ی اقامت تحصیلی به اندازه‌ی طول دوره صادر می‌شود و درخواست تمدید باید دست‌کم دو ماه پیش از انقضا ثبت شود. تأخیر در تمدید جریمه‌ی ماهانه دارد.
• برای تمدید، علاوه بر گواهی اشتغال به تحصیل و ریز نمرات، بیمه‌ی درمانی و تمکن مالی دست‌کم ۶۵۰ یورو در ماه لازم است. طبق راهنمای دانشگاه آتن، هزینه‌ی تمدید ۱۵۰ یورو و صدور کارت اقامت ۱۶ یورو است.
• دانشجوی غیراروپایی می‌تواند خارج از ساعات درسی تا ۲۰ ساعت در هفته کار کند. با این درآمد می‌شود بخشی از خرج زندگی را پوشش داد، اما روی آن برای شهریه حساب نکنید. جزئیات بیشتر در مطلب کار دانشجویی در یونان آمده است.
• بعد از فارغ‌التحصیلی، طبق ماده‌ی ۱۱۹ قانون مهاجرت ۵۰۳۸ سال ۲۰۲۳ می‌توانید اقامت یک‌ساله‌ی جستجوی کار یا راه‌اندازی کسب‌وکار بگیرید. درخواست آن باید در ۳۰ روز پیش از پایان اقامت تحصیلی ثبت شود.

اگر از همین حالا به ماندن در یونان بعد از تحصیل فکر می‌کنید، مسیرهای بعدی را در مطلب اقامت یونان توضیح داده‌ایم.

اشتباه‌های رایج در انتخاب دانشگاه یونان

• انتخاب فقط بر اساس رتبه‌ی کلی. برای کسی که مدیریت می‌خواند، دانشگاه اقتصاد آتن ممکن است انتخاب بهتری از دانشگاهی با رتبه‌ی کلی بالاتر باشد.
• دست‌کم گرفتن زبان یونانی. رسیدن به سطح B2 یونانی برای کسی که از صفر شروع می‌کند معمولاً یک تا دو سال زمان می‌برد و باید در برنامه‌ی زمانی دیده شود.
• فرض اینکه همه‌ی دوره‌ها رایگان‌اند. رایگان بودن عمدتاً مربوط به کارشناسی یونانی‌زبان است؛ دوره‌های انگلیسی و بیشتر دوره‌های ارشد شهریه دارند.
• بی‌توجهی به وضعیت حقوقی دانشگاه‌های غیردولتی. شورای دولتی یونان در اوت ۲۰۲۶ مجوز سه شعبه‌ی دانشگاه خارجی را باطل کرد (Keele در آتن، شعبه‌ی York در کالج CITY تسالونیکی و Open University در کالج Anatolia). خود قانون پابرجاست و دولت گفته است سال تحصیلی دانشجویان از بین نمی‌رود، اما مجوز چند مؤسسه‌ی تازه هم در دادگاه مورد اعتراض قرار گرفته است. اگر به این شعبه‌ها فکر می‌کنید، وضعیت مجوز را درست پیش از پرداخت شهریه دوباره بررسی کنید.
• بررسی نکردن ارزشیابی مدرک در ایران. اگر قصد دارید روزی با مدرک یونان در ایران کار کنید یا ادامه‌ی تحصیل بدهید، پیش از انتخاب نهایی، وضعیت دانشگاه را در فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت علوم یا وزارت بهداشت (برای رشته‌های پزشکی) بررسی کنید.

پرسش‌های پرتکرار درباره بهترین دانشگاه های یونان

بهترین دانشگاه یونان کدام است؟

در رتبه‌بندی QS 2027، دانشگاه فنی ملی آتن (پلی‌تکنیک آتن) با رتبه‌ی ۳۷۸ جهان اول است و بعد از آن دانشگاه آتن و دانشگاه ارسطو تسالونیکی قرار دارند. ولی «بهترین» برای شما به رشته و زبان تحصیلتان بستگی دارد.

آیا می‌شود در دانشگاه‌های یونان به زبان انگلیسی درس خواند؟

بله، به‌خصوص در کارشناسی ارشد. در کارشناسی، برنامه‌های انگلیسی محدودترند و بیشتر در پزشکی، اقتصاد و بازرگانی و مطالعات یونان باستان دیده می‌شوند و شهریه دارند.

رشته‌ی پزشکی در یونان چند سال است؟

پزشکی ۶ سال طول می‌کشد. اگر این مسیر برایتان جدی است، مطلب تحصیل پزشکی در یونان را با جزئیات بیشتر ببینید.

برای پذیرش کارشناسی کنکور لازم است؟

برای اتباع خارجی در سهمیه‌ی وزارت آموزش، آزمون ورودی وجود ندارد و انتخاب بر اساس معدل مدرک متوسطه است؛ اما مدرک زبان یونانی B2 پیش از ثبت‌نام الزامی است.

جمع‌بندی: چطور دانشگاه مناسب خودتان را در یونان انتخاب کنید

اگر بخواهم تجربه‌ام را در چند جمله خلاصه کنم: در یونان اول زبان و مقطع را مشخص کنید، بعد دانشگاه را. اگر برای کارشناسی آماده‌اید یک تا دو سال روی زبان یونانی وقت بگذارید، دانشگاه‌های دولتی با هزینه‌ی بسیار کم در دسترس‌اند. اگر چنین فرصتی ندارید، واقع‌بینانه‌ترین گزینه‌ها برنامه‌های انگلیسی‌زبان کارشناسی ارشد یا دوره‌های محدود کارشناسی انگلیسی با شهریه هستند.

قبل از تصمیم نهایی، سه چیز را روی کاغذ بیاورید: کل هزینه‌ی چند سال تحصیل و زندگی، زمان لازم برای آماده کردن و تأیید مدارک، و برنامه‌تان برای بعد از فارغ‌التحصیلی. هیچ دانشگاه یا مشاوری نمی‌تواند پذیرش یا ویزا را تضمین کند؛ ولی پرونده‌ای که با اطلاعات درست و زمان‌بندی واقع‌بینانه آماده شود، شانس خیلی بهتری دارد. برای دیدن تصویر کامل‌تر، مطالب تحصیل در یونان و مهاجرت به یونان را هم بخوانید.