پناهندگی در آلمان

این مقاله با پرداختن به موضوع پناهندگی در آلمان، سعی در افزایش آگاهی مخاطبان از شرایط پناهندگی در المان دارد اما هرگز رویکرد آن، ترغیب ایشان به انتخاب پناهندگی به عنوان روشی برای مهاجرت به آلمان یا سایر کشورها نخواهد بود.در این نوشتار، اعتقاد بر اینست که بسیاری از متقاضیان پناهندگی در آلمان، صرفاً به دلیل عدم آگاهی کافی، چه از شرایط پناهندگی در المان و چه از سایر روش­های مهاجرت به آلمان، این روش را انتخاب کرده­اند.شایان ذکر است مطالب این مقاله صرفاً به شرایط و روند کار در کشور هدف یعنی آلمان می­پردازد حال آنکه افرادی که چنین روشی را برمی­گزینند چون اغلب راه­های پر ریسکی همچون اعتماد به قاچاقچیان و… را برای رسیدن به کشور مدنظر انتخاب می­کنند، در مسیر خود نیز با خطرات بسیاری مواجه خواهند شد.

متخصصین و کارشناسان موسسه حقوقی سفیران سروش سعادت، همواره آماده پاسخگویی به سوالات متقاضیان مهاجرت، چه در زمینه پناهندگی در المان و چه در راستای دیگر روش­های مهاجرت به آلمان یا سایر کشورها هستند.امید است مطالعه این مقاله در کنار مشاوره­ها و راهنمایی­های کارشناسان و مشاوران موسسه حقوقی سفیران سروش سعادت، در وهله اول به شناخت کافی مخاطبان از ابعاد گوناگون پناهندگی در المان منجر شود و در نهایت به تصمیم درست آن­ها در انتخاب بهترین روش برای مهاجرت به این کشور ختم شود.

در ابتدا لازم است تعریفی برای پناهندگی ارئه شود تا درک درستی از آن برای مخاطب ایجاد شود.جامع­ترین تعریف را شاید بتوان    بر اساس “کنوانسیون مربوط به وضعیت پناهندگان (1951)” بیان کرد.براساس ماده یک این کنوانسیون، عنوان پناهنده به كسی اطلاق می­شود كه به دلايلی همچون ملیت، نژاد، مسایل مذهبی، مسایل سیاسی و یا تعلق داشتن به گروه­های اجتماعی خاصی، نگران است مورد آزار یا هجمه­ای قرار بگیرد و در کشوری به جز کشور خود حضور دارد و البته بنا به همان دلایل یا نمی­تواند یا تمایلی به بازگشت به کشور خود ندارد. هماطور که ملاحظه می­شود، مصادیق پناهنگی تا حد زیادی روشن و مشخص است اما باز هم افراد زیادی هستند که با وجود عدم احراز شرایط پناهندگی، به آن به چشم راهی برای مهاجرت و کسب اقامت در کشور میزبان نگاه می­کنند که متاسفانه اغلب با مشکلات عدیده­ای مواجه می­شوند.عمده این مشکلات جدا از هزینه، انرژی و زمانی که شخص از دست می­دهد، مشکلات مربوط به دوران اقامت آن­ها در کشور میزبان تا قبل از مشخص شدن نتیجه درخواست پناهندگیشان است. متقاضیان پناهندگی در آلمان این دوران را در کمپ­هایی می­گذرانند که اغلب از امکانات لازم برخوردار نیستند یا اوضاع بهداشتی آن­ها مناسب نیست.حضور گروهی در این کمپ­ها می­تواند زمینه ساز شیوع انواع بیماری­های مسری باشد.تنها حق و حقوقی که شامل حال این افراد می­شود، جای خواب، غذا و پاسپورتی است که به آن­ها امکان سفر به سایر کشورها، البته به جز کشور خودشان را می­دهد.این پاسپورت را پاسپورت سفید می­نامند.توجه شود که متقاضیان پناهندگی در کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، حق ندارند تا زمانی که تکلیف درخواست آن­ها مشخص شود به کشور خود سفر کنند.در غیر اینصورت تا ده سال از ورود آن­ها به تمامی کشورهای اروپایی ممانعت به عمل خواهد آمد.

قانون پناهندگی در آلمان از جمله قوانینی است که در قانون اساسی المان، وجود دارد و بر اساس آن از افرادی که از سایر نقاط جهان از خشونت، جنگ و ترور فرار می کنند و آواره شده اند، محافظت می­کند.ابتدا بهتر است روند پناهندگی در المان به صورت خلاصه تشریح شود:

اولین گام، ثبت نام است که در همان بدو ورود به آلمان انجام می­شود.در این مرحله علاوه بر نام متقاضی پناهندگی، نام کشور، مذهب، تاریخ تولد، زبان مادری و قومیتی که وی به آن تعلق دارد پرسیده می­شود سپس از او عکس گرفته و انگشت نگاری می­شود (کودکان کمتر از 14 سال از انگشت نگاری معاف هستند).پس از تکمیل ثبت نام به شخص کارت شناسایی داده می­شود و او در همان مرکزی که ورودش ثبت شده است، تقاضای پناهندگی می­کند.گاهی نیز در همان بدو ورود، شخص به کمپ پناهندگان انتقال می­یابد و کارت شناسایی ویژه تازه واردین دریافت می­کند.در آنجا به اطلاع شخص خواهد رسید که چه موقع خواهد توانست تقاضای پناهندگی بدهد.لازم به ذکر است که پناهجویان در کشور آلمان، شش ماه اولیه حضورشان را باید در کمپ پناهندگان سپری کنند.

مرحله بعد درخواست پناهندگی به صورت حضوری است.در این مرحله شخص به همراه تمامی مدارکش از جمله مدارکی که دلایل وی برای پناهندگی را اثبات می­کند، حضوراً به سوال­هایی در مورد سوابق تحصیلی، زبان­هایی که بلد است و مسیر سفرش پاسخ می­دهد.همینطور شخص باید اطلاع دهد که آیا از اعضای خانواده او کسی در آلمان زندگی می­کند یا خیر و اگر پاسخ مثبت است محل زندگی او کجاست؟و البته اینکه آیا درخواست پناهندگی او سابقه قبلی هم داشته است یا خیر؟ طی مدت بررسی درخواست پناهندگی شخص، به وی یک مجوز اقامت داده می­شود که به نوعی کارت شناسایی او نیز هست.

گام بعدی یکی از مهمترین مراحل است، روند بررسی دابلین.در این مرحله براساس مواردی همچون اثر انگشت یا عکس شخص، سوابق او بررسی می­شود که آیا آلمان اولین کشور اروپایی است که فرد به آن وارد می­شود یا خیر.چنانچه سابقه­ای از شخص در یک کشور اروپایی دیگر ثبت شده باشد و یا قبلاً در یک کشور دیگر اروپایی درخواست پناهندگی داده باشد و یا حتی از اعضای خانواده او در یک کشور دیگر اروپایی ساکن باشند، دولت المان خود را موظف به بررسی درخواست پناهندگی شخص نمی­داند و وی را به کشور مربوطه باز می­گرداند.البته به شخص فرصت ارایه دلایلش برای عدم مراجعه به آن کشور داده خواهد شد اما تجربه نشان داده است در چنین شرایطی شانس بررسی درخواست پناهندگی او بسیار پایین است.به این خاطر به این مرحله به عنوان یک مرحله مهم نگاه شد که، بسیاری از متقاضیان پناهندگی از جمله متقاضیان پناهندگی در آلمان از روند کار در این مرحله اطلاع کافی ندارند و نمی­دانند اطلاعات آن­ها در سیستم کامپیوتری یوروداک ثبت می­شود و عملاً امکان مخفی کاری وجود ندارد. البته در صورت رد شدن در این مرحله شخص در مهلت قانونی، حق اعتراض دارد که برای برخورداری از شانس مجدد، قطعاً نیاز به یک وکیل مجرب خواهد داشت.در صورت رد درخواست به دلیل دوبلین، شخص یک مهلت شش ماهه برای خروج از المان خواهد داشت.

در صورت عبور از مرحله قبل، برای ادامه شخص باید یک مصاحبه حضوری با اداره رسيدگی به امور پناهندگان آلمان، داشته باشد. عمده بحث این مصاحبه به دلایل شخص، برای پناهندگی خواهد پرداخت.شخص مدارک خود را ارائه می­دهد و به کمک مترجم به سوالاتی در این خصوص پاسخ خواهد داد.عمده دلایل پناهندگی سیاسی، اجتماعی و مذهبی است.دقت شود در همه این موارد شخص با اثبات اینکه در کشور خود مورد آزار یا آسیب­های روحی قرار می­گیرد، شانس پذیرفته شدن دارد که برای متقاضیان ایرانی در مورد پناهندگی سیاسی (با ارائه مدارک کافی) و پناهندگی مذهبی (به عنوان مثال با اثبات تغییر دین) ممکن است شانس­هایی وجود داشته باشد اما به جز موارد خاص شانس چندانی در پناهندگی اجتماعی ندارند. اوضاع ایران به لحاظ امنیت و حتی اقتصادی، به گونه­ای نیست که توجیه مناسبی برای پناهندگی اجتماعی باشد.متقاضیان درخواست پناهندگی در آلمان، از این شانس برخوردارند که جنسیت مترجم خود را تعیین کنند.همینطور اگر فرد شرایط خاصی داشته باشد، مثلاً قربانی یک خشونت باشد، دچار آسیب­های روانی شده باشد یا سنش کمتر از سن قانونی است اما والدینش همراه او نیستند و مسایلی از این قبیل، برای او از مصاحبه­گران ویژه و آموزش دیده برای این شرایط استفاده می­شود.دقت شود، مراجعه در زمان تعیین شده برای مصاحبه، بسیار اهمیت دارد.اگر شخص دچار بیماری است یا به هر دلیل دیگری نمی­تواند در موعد مقرر در مصاحبه حضور داشته باشد، حتماً باید این قضیه را قبلاً اطلاع دهد.

مرحله پایانی، ابلاغ رای اداره امور پناهندگان، به شخص یا وکیل اوست.این ابلاغ به صورت کتبی ارسال می­شود پس مهم است شخص آدرس محل اقامتش (چه در کمپ و چه هر جای دیگری که برای او در نظر گرفته شده است) را درست داده باشد و در صورت تغییر، حتماً آنرا اطلاع دهد.در صورت رای منفی، شخص اجازه اعتراض دارد اما باید توجه کند که اگر نتیجه دادگاه او نیز منفی بود، باید خاک آلمان را ترک کند.در اینصورت شخص می­تواند از خدمات مشاوره­ای جهت خروج داوطلبانه بهره ببرد اما در صورت عدم خروج داوطلبانه، توسط اداره امور اتباع خارجی از خاک المان اخراج می­شود.در صورتی که رای مثبت باشد، اداره اتباع خارجی مجوز اقامت شخص را که بسته به وضعیت او ممکن است بین یک تا سه سال باشد، صادر می­کند.

توجه شود رد درخواست پناهندگی ممکن است در سه سطح مختلف انجام شود.در صورت رد ساده، فرد سی روز برای خروج از آلمان فرصت دارد و تا دو هفته نیز فرصت اعتراض دارد اما در صورتی که رد درخواست به صورت قضیه غیر قابل بررسی یا قضیه کاملاً بی اساس ابلاغ شود، فرد تنها یک هفته فرصت ترک آلمان را خواهد داشت و صرفاً در همین فرصت هم می­تواند به رای اعتراض کند که لزوماً باید با یک درخواست فوری برای تعویق خروج خود از المان، شانس دوباره خود را امتحان کند.

گاهی روش­هایی وجود دارد که فرد می­تواند همچنان شانس پناهندگی در آلمان برای خود قایل باشد، جدا از حق اعتراض­هایی که به آن­ها پرداخته شد، شخص می­تواند چنانچه دلایل جدیدی برای پناهندگی خود پیدا کرده است درخواست مجدد پناهندگی بدهد.به عنوان مثال یک بیماری خاص که در دوره اقامت شخص در کمپ برایش پیش آمده، می­تواند یکی از این دلایل باشد. از دیگر مواردی که می­تواند به فردی که درخواست پناهندگیش رد شده است، شانس مجدد بدهد یا حداقل فرصت بیشتری برای ماندن در المان بدهد، می­توان به اقامت موقت دالدانگ (Duldung) اشاره کرد، مثلاً فرصتی که ممکن است به فردی که بیمار شده یا فردی که تحت یک دوره آموزشی است، داده شود.یک روش دیگر برخورداری از مقررات ویژه است مثل حالتی که شخص توانسته جذب کاری شود که در آن نقش کلیدی دارد، به شرط آنکه بتواند این مساله را اثبات کند.تسلط به زبان آلمانی می­تواند تاثیر این مورد را بیشتر نیز بکند.در نهایت به دادخواهی در دادگاه اداره فدرال یا پناهندگی به یک کلیسا نیز می­توان به عنوان راهکار دیگری اشاره کرد.

در این مقاله سعی شد شرایط پناهنگی در المان تا حد امکان تشریح شود، مخاطبان محترم در نظر داشته باشند افزون بر مسایل مطرح شده، نکات ریز و درشت دیگری نیز وجود دارد که بیان تمامی جزییات در یک مقاله خلاصه نه تنها ممکن نیست بلکه در حوصله ایشان نیز نخواهد گنجید.بدیهی است در صورت نیاز به اطلاعات و راهنمایی­های بیشتر کارشناسان و مشاوران موسسه حقوقی سفیران سروش سعادت، آن­ها را تنها نخواهند گذاشت و در صورت مراجعه تمام توان خود را در هدایت آن­ها به کار خواهند بست.

لازم به ذکر است موسسه حقوقی سفیران سروش سعادت جزء بهترین موسسات حقوقی کشور می باشد، این موسسه آماده پاسخگوی و مشاوره تلفنی (رایگان) و حضوری به شما دوست و هموطن عزیز و انجام کلیه امور مربوط به پذیرش و اخذ ویزا و همراهی در تمامی مراحل اخذ ویزا و اقامت با گارانتی و تضمین کامل و مشاوره در هر یک از حوزه­های مرتبط که مورد نیاز شما باشد را دارد.